Adhyaya 8

આ અધ્યાયમાં ગંગાનું પરમ માહાત્મ્ય અને તેના તટ પર વર્તન માટેના કઠોર આચાર‑નિયમો જણાવવામાં આવ્યા છે. ભક્તિપૂર્વક ગંગાજળનો સ્પર્શ, પાન કે સ્નાન મહાયજ્ઞસમાન પુણ્યદાયક કહેવાય છે; યાત્રિકોને અટકાવવું, કષ્ટ આપવું અથવા અપમાન કરવું નરકનું કારણ છે—એવો ઉપદેશ છે. પછી શુચિતા‑શુદ્ધિના નિયમો વધુ કડક બને છે—તટ કે જળમાં મલમૂત્ર, ઉચ્છિષ્ટ, કફ વગેરે નાખવું અત્યંત ઘોર, લગભગ અપ્રાયશ્ચિત પાપ ગણાયું છે. ગંગાતટે કરેલું પાપ અન્યત્ર જઈને દૂર થતું નથી—એવું પણ પ્રતિપાદિત છે. ઉત્તરાર્ધમાં ઇન્દ્ર‑શચી અને પદ્મગંધા/ક્રૌંચીનું દૃષ્ટાંત આપી બતાવવામાં આવ્યું છે કે ગંગામાં દેહત્યાગ, ખાસ કરીને અસ્થિઓ જળમાં ડૂબેલી રહે, તો દીર્ઘકાળ સ્વર્ગીય સન્માન અને વિષ્ણુલોકની નજીકતા મળે છે. અંતે મૃત્યુસમયે “ગંગા” નામોચ્ચાર અથવા તેના માહાત્મ્યનું સ્મરણ મુક્તિ અથવા મહાન સ્વર્ગફળ આપે છે—એવો નિષ્કર્ષ છે.