Adhyaya 5

તાળધ્વજા નગરીમાં રાજા વિક્રમ અને રાણી હારાવતીનો પુત્ર માધવ વિદ્વાન યુવરાજ બને છે. શિકાર દરમિયાન સ્નાન કરતી ચન્દ્રકલાને જોઈ તે કામવશ થઈ અપહરણનો વિચાર કરે છે; ત્યારે કથામાં કઠોર નીતિ આવે છે કે ઐશ્વર્ય, અહંકાર અને કામ વિવેકનો નાશ કરે છે, અને પરસ્ત્રીગમન મહાપાપ છે. ચન્દ્રકલા તેને અટકાવી સમુદ્રપાર દૂર નગરની રાજકુમારી સુલોચનાના ઓળખચિહ્નો અને ત્યાં જવાનો ઉપાય જણાવે છે. માધવ સમુદ્ર પાર કરી ગંધિનીને મધ્યસ્થ બનાવી સુલોચનასთან પત્રવ્યવહાર કરે છે. સુલોચના શરત મૂકે છે—સાર્વજનિક પરિક્રમા પછી જે મને ‘લઈ જઈ શકે’ તે જ પતિ. પરંતુ દૈવવશ માધવ સૂઈ જાય ત્યારે તેનો સેવક પ્રચેષ્ટ સુલોચનાનું અપહરણ કરી તેને લલચાવવાનો પ્રયત્ન કરે છે; સુલોચના લગ્નસામગ્રી લાવવા કહી તેને મોકલી યુક્તિથી છટકી જાય છે. અંતે તે પવિત્ર સંગમ પર પહોંચી માયાથી પુરુષરૂપ ધારણ કરી “વીરવર” નામે રાજા સુષેણની સભામાં પ્રવેશ કરે છે, અને આગળની કથાનો માર્ગ તૈયાર થાય છે.