Adhyaya 22

આ અધ્યાયમાં શિષ્ય એકાદશીના સંપૂર્ણ ફળ, વિધિ, સમય અને આરાધ્ય દેવતા જાણવા વિનંતી કરે છે અને એકાદશીને પરમ વ્રત કહેવામાં આવ્યું છે. પછી કારણકથા આવે છે—ભગવાન પાપપુરુષની સૃષ્ટિ કરે છે, નરકોની વ્યવસ્થા કરે છે, યમલોકમાં જઈ પાપીઓની યાતના અને કરુણ વિલાપ જુએ છે. દયાથી પ્રેરિત થઈ નારાયણ એકાદશી-તિથિરૂપે પ્રગટ થાય છે; તેના દ્વારા પાપીઓ પણ શુદ્ધ થઈ પરમ ધામને પામે છે. પાપપુરુષ વિનાશભયથી શરણ માંગે ત્યારે વિષ્ણુ તેને એકાદશીના દિવસે “અન્નમાં” નિવાસ આપે છે—આથી એકાદશીએ ધાન્ય/અન્ન-નિષેધનો આધાર સ્થાપિત થાય છે. ત્યારબાદ વ્રતવિધિ વિગતે—દશમીના સંયમ અને આહારનિયમો, એકાદશીએ વિષ્ણુપૂજા અને જાગરણ, મંદિરમાં ધ્વજ-દીપ-મંડપ-ચિત્રાદિ સેવા, શાસ્ત્રપાઠ, પાખંડવાણીનો ત્યાગ, અને દ્વાદશીએ યોગ્ય સમયે પારણ. વિધિપૂર્વક પાલન કરનારને મુક્તિનું વચન આપવામાં આવ્યું છે।