Adhyaya 20

આ અધ્યાયમાં કલિયુગમાં દાનને પરમ ધર્મ કહી તપ કરતાં પણ શ્રેષ્ઠ ગણાવવામાં આવ્યું છે. તપ ક્યારેક દોષ અથવા હિંસાનો પ્રસંગ ઊભો કરી શકે, પરંતુ દાન સ્વભાવથી અહિંસક અને પુણ્યદાયક છે; ખાસ કરીને અન્નદાન અને જલદાનને પ્રાણદાયી સર્વોત્તમ દાન તરીકે મહિમાવંત કરવામાં આવ્યા છે. હસ્તિનાપુરમાં રતિવિદગ્ધા નામની વેશ્યા, ક્ષેમંકરી નામની બ્રાહ્મણી વિધવા અને ધનવાન બ્રાહ્મણ હરિશર્મા—ત્રણે મૃત્યુ પછી યમદૂતોથી ધર્મપુર પહોંચાડાય છે. ત્યાં ચિત્રગુપ્ત કર્મલેખા તપાસે છે; ભારે પાપ હોવા છતાં વેશ્યાનું અન્નદાન અને બ્રાહ્મણીનું બાળપણમાં કરેલું જલદાન વિશાળ પાપભાર નાશ કરે છે, તેથી યમ તેમને વિષ્ણુલોક મોકલે છે. હરિશર્માને દિવ્ય સન્માન મળે છે, પરંતુ કંજૂસાઈને કારણે અન્ન મળતું નથી; ત્યારે બ્રહ્મા શીખવે છે કે જે ધન ન ભોગવાય ન દાન થાય તે નિષ્ફળ થઈ નષ્ટ થાય છે. પછી ભૂમિદાન, ગોદાન, સુવર્ણદાન, ગ્રંથદાન, વિદ્યાદાન વગેરે દાનોના ફળ જણાવાઈ, અંતે લક્ષ્મીપતિને પ્રસન્ન કરવા શ્રદ્ધાપૂર્વક દાન કરવાનું ઉપદેશ આપવામાં આવે છે।