Adhyaya 16

આ અધ્યાયમાં હરિભક્તિનું મહાત્મ્ય પ્રતિપાદિત થાય છે. જાતિ-કુલ કે કર્મકાંડથી નહીં, પરંતુ ભક્તિથી આધ્યાત્મિક શ્રેષ્ઠતા નક્કી થાય છે; તેથી ભક્તિહીન બ્રાહ્મણ પણ હીન છે અને હરિભક્ત અંત્યજ પણ પૂજ્ય છે. પછી દ્વાપરયુગની શબરભક્ત ચક્રીકાની કથા આવે છે. તે સરળ પ્રેમથી વિષ્ણુને ફળ અર્પણ કરવા ઇચ્છે છે; શુચિતાના નિયમો અજાણ હોવાથી પહેલાં ફળ ચાખે છે અને પછી અર્પે છે. એક ફળ ગળામાં અટવાઈ જાય ત્યારે, મુરારીને અર્પણ કરવાની વ્યાકુલતામાં તે પોતાને ઘાયલ પણ કરે છે. ત્યારે ભગવાન વિષ્ણુ પ્રગટ થઈ તેને અતુલ ભક્ત કહે છે, સ્પર્શમાત્રથી આરોગ્ય આપે છે અને તેની સ્તુતિ સ્વીકારે છે. ચક્રીકા કોઈ સાંસારિક વર માંગતો નથી—માત્ર પ્રભુમાં અચલ મન અને અંતે મોક્ષ માગે છે, અને મુક્તિ પામે છે. ઉપસંહાર: ધન, સ્તોત્ર, તપ કે જપથી નહીં—માત્ર ભક્તિથી વિષ્ણુ પ્રસન્ન થાય છે.