Adhyaya 14
Kriyayoga SaraAdhyaya 140

Adhyaya 14

The Greatness of Worship of the Blessed Lord (Viṣṇu–Lakṣmī Pūjā: Place, Mind, Offerings, and Merit)

આ અધ્યાયમાં માર્ગશીર્ષ માસમાં અક્ષય ભગવાન વિષ્ણુની મહાલક્ષ્મી સહિત વૈષ્ણવ-પૂજાનું મહાત્મ્ય વર્ણવાયું છે. પૂજામાં સ્થાન અને સંગતિની શુદ્ધિ આવશ્યક છે—અશુચિ પ્રદેશ, દુર્ગંધવાળા સ્થળો, પતિતોના ઘર, પાખંડી અથવા મહાપાપીઓની નજીકતા, તેમજ રડવું, ઝઘડો, ઉપહાસ, લોભ અને દાન-આસક્તિથી ભરેલા વાતાવરણમાં પૂજા કરવી નિષિદ્ધ કહેવાઈ છે. પછી મનની ભૂમિકા પર ભાર મૂકાયો છે—કપટ અને ચિત્તવિક્ષેપથી પૂજાફળ નષ્ટ થાય છે; સર્વ કર્મ મન પર આધારિત છે, અને મનશુદ્ધિ વિના લાંબી તપશ્ચર્યાઓ પણ નિષ્ફળ બને છે. એકાગ્ર ભક્તિ, વ્યર્થ વાણીનો ત્યાગ, અને પુષ્પો તથા તાજી સરળ સામગ્રી જેવી નાની અર્પણ પણ ભગવાન સ્વીકારે છે—એવો ઉપદેશ છે. અંતિમ ભાગમાં માસાનુસાર અર્પણ અને દાન—ગણ્ણાનો રસ તથા ગણ્ણાના પદાર્થો, દૂધ/દહીં સાથે અન્ન, નવા વસ્ત્રદાન—અને મંદિર-સેવામાં શંખ, ઘંટા, વાદ્ય, નૃત્ય, ગાન વગેરેનું પુણ્ય જણાવાયું છે. તેના ફળરૂપે મહાપુણ્ય, વિષ્ણુલોકપ્રાપ્તિ અને અંતે મુક્તિ પ્રાપ્ત થાય છે એમ પ્રતિપાદિત છે.

Shlokas

No shlokas available for this adhyaya yet.