Shloka 14

The Glory of Lamp-Donation

in Kārttika

Devanagari script

यो दद्याच्च गृहे दीपं कृष्णस्य सघृतं द्विजः । कार्तिके चाश्वमेधस्य फलं स्याद्वै दिनेदिने

Transliteration

yo dadyācca gṛhe dīpaṃ kṛṣṇasya saghṛtaṃ dvijaḥ | kārtike cāśvamedhasya phalaṃ syādvai dinedine

Translation

હે દ્વિજ! કાર્તિક માસમાં જે પોતાના ઘરમાં કૃષ્ણ માટે ઘૃતથી ભરેલો દીવો અર્પે છે, તેને દિનપ્રતિદિન અશ્વમેધ યજ્ઞ સમાન પુણ્યફળ મળે છે।

Word by Word

• यः: who (he who)
• यः: Karta (Subject of दद्याच्)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धसूचक सर्वनाम

• दद्याच्: should give
• दद्याच्: Kriyā (Verb)
• Type: Verb
• Root: √दा (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• च: and
• च: Connector
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)

• गृहे: in (one's) house
• गृहे: Adhikaraṇa (Locative: in)
• Type: Noun
• Root: गृह (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति, एकवचन

• दीपम्: a lamp
• दीपम्: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: दीप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन

• कृष्णस्य: for/of Kṛṣṇa
• कृष्णस्य: Sampradāna/Sambandha (for/to; genitive relation)
• Type: Noun
• Root: कृष्ण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति, एकवचन

• सघृतम्: with ghee
• सघृतम्: Viśeṣaṇa (Qualifier of object)
• Type: Adjective
• Root: स (अव्यय/उपसर्गार्थ ‘with’) + घृत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; अव्ययीभावः (घृतेन सह) विशेषण (दीपम्)

• द्विजः: a brāhmaṇa (twice-born)
• द्विजः: Karta (Appositive subject)
• Type: Noun
• Root: द्विज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; यः इत्यस्य अप्पोजिशन

• कार्तिके: in Kārtika (month)
• कार्तिके: Adhikaraṇa (Time-locative)
• Type: Noun
• Root: कार्तिक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति, एकवचन; मास-निर्देश

• च: and
• च: Connector
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय

• अश्वमेधस्य: of the Aśvamedha sacrifice
• अश्वमेधस्य: Sambandha (Genitive)
• Type: Noun
• Root: अश्वमेध (प्रातिपदिक; अश्व + मेध)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति, एकवचन

• फलम्: the fruit/result
• फलम्: Karta (Subject of स्यात्)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन

• स्यात्: would be
• स्यात्: Kriyā (Copular verb)
• Type: Verb
• Root: √अस् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• वै: indeed
• वै: Discourse marker
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: निश्चयार्थक निपात (emphatic particle)

• दिनेदिने: day by day
• दिनेदिने: Adhikaraṇa (Time: repeatedly)
• Type: Indeclinable
• Root: दिन (प्रातिपदिक) + दिन (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभावः; सप्तमी-प्रयोगे पुनरुक्तिः (दिनि दिनि) = ‘प्रतिदिनम्’

Speaker

Not specified in the provided excerpt (context needed from surrounding verses).

Verse Rasa

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: vira

Geographic Context

Type: temple

Sandhi Resolution Notes

Sandhi Resolution Notes: दद्याच्च = दद्याच् च; चाश्वमेधस्य = च अश्वमेधस्य; दिनेदिने = दिने दिने (सन्धि/समासवत् अव्ययीभावप्रयोगः).

Characters & Entities

• Kṛṣṇa
• Kārttika
• Aśvamedha

FAQs

What religious practice is taught in this verse?

It teaches dīpa-dāna—offering a lamp (specifically with ghee) for Kṛṣṇa—especially during the sacred month of Kārttika.

Why does the verse compare this act to the Aśvamedha sacrifice?

The comparison emphasizes that simple devotional offerings performed with faith in Kārttika can yield immense spiritual merit, traditionally equated with the results of major Vedic sacrifices.

What is the ethical or spiritual lesson conveyed?

The verse highlights accessible devotion: sincere, daily worship and charity (like lighting a ghee lamp) can be spiritually transformative, not limited to costly or elite ritual performances.