Adhyaya 68

Verse 1

ययातिरुवाच । अधर्मस्य फलं सूत श्रुतं सर्वं मया विभो । धर्मस्यापि फलं ब्रूहि श्रोतुं कौतूहलं मम

યયાતિ બોલ્યા—હે સૂત, હે વિભો, અધર્મનું ફળ મેં સંપૂર્ણ સાંભળ્યું. હવે ધર્મનું ફળ પણ કહો; સાંભળવા મને કૌતૂહલ છે.

Verse 2

मातलिरुवाच । अथ पापैरिमे यांति यमलोकं चतुर्विधाः । संत्रासजननं घोरं विवशाः सर्वदेहिनः

માતલિ બોલ્યા—પછી પાપોના વશમાં આવી આ ચાર પ્રકારના જીવો યમલોકમાં જાય છે—ભય ઉત્પન્ન કરનાર તે ઘોર લોકમાં; સર્વ દેહધારી વિવશ થઈને લઈ જવાય છે.

Verse 3

गर्भस्थैर्जायमानैश्च बालैस्तरुणमध्यमैः । पुंस्त्रीनपुंसकैर्वृद्धैर्यातव्यं जंतुभिस्ततः

અતએવ ત્યાં સર્વ જીવોને જવું જ પડે—ગર્ભસ્થ, જન્મ લેતા, બાળકો, યુવાન અને મધ્યવયસ્ક; પુરુષ, સ્ત્રી, નપુંસક અને વૃદ્ધ—બધાને.

Verse 4

शुभाशुभफलं तत्र देहिनां प्रविचार्यते । चित्रगुप्तादिभिः सर्वैर्मध्यस्थैः सर्वदर्शिभिः

ત્યાં દેહધારી જીવોના શુભ-અશુભ કર્મફળનું સર્વદર્શી અને નિષ્પક્ષ ચિત્રગુપ્ત આદિ સર્વે દ્વારા સમ્યક્ વિચારણ થાય છે।

Verse 5

न तेत्र प्राणिनः संति ये न यांति यमक्षयम् । अवश्यं हि कृतं कर्म भोक्तव्यं तद्विचारितम्

ત્યાં એવો કોઈ પ્રાણી નથી કે જે યમના ધામે ન જાય; કરેલું કર્મ નિશ્ચયે ભોગવવું જ પડે—આ જ સ્થિર નિર્ણય છે।

Verse 6

ये तत्र शुभकर्माणः सौम्यचित्तादयान्विताः । ते नरा यांति सौम्येन पथा यमनिकेतनम्

જે ત્યાં શુભ કર્મો કરે છે અને સૌમ્ય ચિત્ત તથા દયાથી યુક્ત છે, તે નર સૌમ્ય માર્ગે યમનિકેતનને જાય છે।

Verse 7

यः प्रदद्याच्च विप्राणामुपानत्काष्ठपादुके । स विमानेन महता सुखं याति यमालयम्

જે બ્રાહ્મણોને ઉપાનત (ચપ્પલ) અથવા કાષ્ઠપાદુકા દાન આપે છે, તે મહાન વિમાને સુખપૂર્વક યમાલયે જાય છે।

Verse 8

छत्रदानेन गच्छंति पथा साभ्रेण देहिनः । दिव्यवस्त्रपरीधाना यांति वस्त्रप्रदायिनः

છત્રદાનથી દેહધારી જીવો મેઘછાયાસમાન છાયાવાળા માર્ગે જાય છે; અને વસ્ત્રદાન કરનારાઓ દિવ્ય વસ્ત્રો ધારણ કરીને આગળ વધે છે।

Verse 9

शिबिकायाः प्रदानेन विमानेन सुखं व्रजेत् । सुखासनप्रदानेन सुखं यांति यमालयम्

શિબિકા (પાલકી)નું દાન કરવાથી મનુષ્ય દિવ્ય વિમાનમાં આરુઢ થઈ સુખપૂર્વક જાય છે; અને સુખાસનનું દાન કરવાથી તે આરામથી યમાલયને પ્રાપ્ત કરે છે।

Verse 10

आरामकर्ता छायासु शीतलासु सुखं व्रजेत् । यांति पुष्पकयानेन पुष्पारामप्रदायिनः

જે આરામ (ઉદ્યાન) બનાવે છે તે શીતળ છાયામાં સુખથી વસે છે; અને જે પુષ્પ-આરામ દાન કરે છે તે પુષ્પક વિમાનમાં ગમન કરે છે।

Verse 11

देवायतनकर्ता च यतीनामाश्रमस्य च । अनाथमंडपानां च क्रीडन्याति गृहोत्तमैः

જે દેવતાઓ માટે મંદિર, યતિઓ માટે આશ્રમ અને અનાથો માટે મંડપ/ધર્મશાળા બનાવે છે—તે ઉત્તમ લોકોને પ્રાપ્ત કરે છે।

Verse 12

देवाग्निगुरुविप्राणां मातापित्रोश्च पूजकः

જે દેવતાઓ, પવિત્ર અગ્નિ, ગુરુ, બ્રાહ્મણો તથા માતા-પિતાની પૂજા કરે છે—તે મહાપુણ્યનો ભાગી બને છે।

Verse 13

विप्रेषु दीनेषु गुणान्वितेषु यच्छ्रद्धया स्वल्पमपि प्रदत्तम् । तत्सर्वकामान्समुपैति लोके श्राद्धे च दानं प्रवदंति संतः

ગુણવાન અને દીન બ્રાહ્મણોને શ્રદ્ધાથી આપેલું અલ્પ દાન પણ આ લોકમાં સર્વ કામનાઓ પૂર્ણ કરે છે; તેથી સંતજન શ્રાદ્ધમાં વિશેષ કરીને દાનની પ્રશંસા કરે છે।

Verse 14

श्रद्धादानेन विज्ञेयमपि वालाग्रमात्रकम् । यत्पात्रादि चतुष्टयं श्रद्धा तेषु सदा मम

શ્રદ્ધાથી કરેલા દાનથી વાળની અગ્રમાત્ર જેટલું નાનું પણ અર્થવંતું જાણવું. પાત્ર આદિ ચતુષ્ટય જેવું હોય તેવું, તેમાં મારી સદા અપેક્ષા શ્રદ્ધા જ છે.

Verse 15

श्रद्धीयते सदा तस्माच्छ्रद्धायास्तत्फलं भवेत् । गुणान्वितेषु दीनेषु यच्छत्यावसथान्यपि

અતએવ સદા શ્રદ્ધાથી વર્તવું જોઈએ, કારણ કે શ્રદ્ધાનું તદનુરૂપ ફળ મળે છે. ગુણયુક્ત દીનજનને નિવાસ-આશ્રય વગેરે આપવાથી પણ એ જ ફળ પ્રાપ્ત થાય છે.

Verse 16

स प्रयाति सर्वकामं स्थानं पैतामहं नृप । श्रद्धयायेन विप्राय दत्तं काकिणिमात्रकम्

હે નૃપ! જે શ્રદ્ધાથી બ્રાહ્મણને કાકિણીમાત્ર (અતિ નાનું નાણું) પણ આપે છે, તે સર્વકામ-પ્રદ પિતામહ બ્રહ્માના લોકને પ્રાપ્ત કરે છે.

Verse 17

सस्याद्दिव्यतिथिर्भूप देवानां कीर्तिवर्धनः । तस्माच्छ्रद्धान्वितैर्देयं तत्फलं भवति ध्रुवम्

હે ભુપ! અન્ન-શস্যનું દાન દિવ્ય અતિથિસેવા સમાન બની દેવતાઓની કીર્તિ વધારે છે. તેથી શ્રદ્ધાયુક્ત થઈને જ દાન કરવું; તેનું ફળ નિશ્ચિત છે.

Verse 68

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने पितृतीर्थवर्णने ययाति । चरित्रेऽष्टषष्टितमोऽध्यायः

આ રીતે શ્રી પદ્મપુરાણના ભૂમિખંડમાં, વેનોપાખ્યાનાંતર્ગત પિતૃતીથર્વર્ણન તથા રાજા યયાતિચરિત્રમાં અષ્ટષષ્ટિતમ અધ્યાય સમાપ્ત થયો.