Adhyaya 123

Verse 1

सिद्ध उवाच । श्रूयतामभिधास्यामि ज्ञानरूपं तवाग्रतः । ज्ञानस्य नास्ति वै देहो हस्तौ पादौ च चक्षुषी

સિદ્ધે કહ્યું—સાંભળો, હું તમારા સમક્ષ જ્ઞાનનું સ્વરૂપ વર્ણવું છું. જ્ઞાનને દેહ નથી; ન હાથ, ન પગ, ન આંખો.

Verse 2

नासाकर्णौ न ज्ञानस्य नास्ति चैवास्थिसंग्रहः । केन दृष्टं तु वै ज्ञानं कानि लिंगानि तस्य वै

જ્ઞાનને ન નાક છે, ન કાન; અને હાડકાંનો ઢાંચો પણ નથી. તો જ્ઞાન કિસ દ્વારા જોવાય છે, અને તેના લક્ષણો કયા?

Verse 3

आकारैर्वर्जितं नित्यं सर्वं वेत्ति स सर्ववित् । दिवाप्रकाशकः सूर्यो रात्रौ प्रकाशयेच्छशी

જે સદા આકારરહિત છે તે સર્વ જાણે છે; તે જ સર્વજ્ઞ છે. દિવસે સૂર્ય પ્રકાશ કરે છે અને રાત્રે ચંદ્ર પ્રકાશ કરે છે.

Verse 4

गृहं प्रकाशयेद्दीपो लोकमध्ये स्थिता अमी । तत्पदं केन वै धाम्ना दृश्यते शृणु सत्तम

જેમ દીવો ઘર પ્રકાશિત કરે છે, તેમ આ પ્રકાશો લોકમધ્યે સ્થિત છે. હે સત્તમ, સાંભળો—તે પરમ પદ કયા તેજથી દર્શાય છે?

Verse 5

न विंदंति हि मूढास्ते मोहिता विष्णुमायया । कायमध्ये स्थितं ज्ञानं ध्यानदीप्तमनौपमम्

વિષ્ણુની માયાથી મોહિત એવા મૂઢો તેને જાણતા નથી. દેહમધ્યે સ્થિત તે અનુપમ જ્ઞાન ધ્યાનથી દીપ્ત થાય છે.

Verse 6

तत्पदं तेन दृश्येत चंद्रसूर्यादिभिर्न च । हस्तपादौ विना ज्ञानमचक्षुः कर्णवर्जितम्

તે પરમ પદ તેનું જ દ્વારા દર્શાય છે; ચંદ્ર-સૂર્યાદિથી નહીં. તે જ્ઞાન હાથ-પગ વિહિન, નેત્રવિહિન અને કાનવર્જિત છે.

Verse 7

तस्य सर्वत्र गतिरस्ति सर्वं गृह्णाति पश्यति । सर्वमाघ्राति विप्रेंद्र शृणोत्येवं न संशयः

તેની ગતિ સર્વત્ર છે; તે સર્વને ગ્રહણ કરે છે અને સર્વને જુએ છે. હે વિપ્રેન્દ્ર, તે સર્વનો સુગંધ ગ્રહણ કરે છે અને તેમ જ સર્વ સાંભળે છે—શંકા નથી.

Verse 8

नास्ति ज्ञानसमो दीपः सर्वांधकारनाशने । स्वर्गे भूमौ च पाताले स्थाने स्थाने च दृश्यते

સર્વ અંધકારનો નાશ કરનાર જ્ઞાન સમો કોઈ દીપ નથી. તે સ્વર્ગે, ભૂમિ પર અને પાતાળમાં—સ્થાને સ્થાને—પ્રકાશિત દેખાય છે.

Verse 9

कायमध्ये स्थितं ज्ञानं न विंदंति कुबुद्धयः । ज्ञानस्थानं प्रवक्ष्यामि यस्माज्ज्ञानं प्रजायते

જ્ઞાન દેહની અંદર જ સ્થિત છે, પરંતુ કુબુદ્ધિજન તેને શોધી શકતા નથી. જ્યાંથી સાચું જ્ઞાન જન્મે છે, તે જ્ઞાનસ્થાન હું કહું છું.

Verse 10

प्राणिनां हृदये नित्यं निहितं सर्वदा द्विज । कामादीन्सुमहाभोगान्महामोहादिकांस्तथा

હે દ્વિજ! પ્રાણીઓના હૃદયમાં સદા સર્વદા કામાદિ—મહાભોગો—અને તેમ જ મહામોહ આદિ અવસ્થાઓ નિત્ય નિવાસ કરે છે.

Verse 11

विवेकवह्निना सर्वान्दिधक्षति सदैव यः । सर्वशांतिमयोभूत्वा इंद्रियार्थं प्रमर्द्दयेत्

જે વિવેકની અગ્નિથી સર્વને સદૈવ દહન કરે છે, તે સર્વથા શાંતિમય બની ઇન્દ્રિયવિષયોનું દમન કરે.

Verse 12

ततस्तु जायते ज्ञानं सर्वतत्त्वार्थदर्शकम् । तत्त्वमूलमिदं ज्ञानं निर्मलं सर्वदर्शकम्

ત્યારે એવું જ્ઞાન પ્રગટે છે જે સર્વ તત્ત્વોના અર્થનું દર્શન કરાવે છે. તત્ત્વમૂલ આ જ્ઞાન નિર્મળ છે અને સર્વને પ્રકાશિત કરનારું છે.

Verse 13

तस्माच्छांतिं कुरुष्व त्वं सर्वसौख्यप्रवर्द्धिनीम् । समः शत्रौ च मित्रे च यथात्मनि तथापरे

અતએવ તું શાંતિનું આચરણ કર, જે સર્વ સુખોને વધારનાર છે. શત્રુ અને મિત્ર પ્રત્યે સમભાવ રાખ, અને જેમ પોતાને તેમ અન્યને પણ માન।

Verse 14

भव स्वनियतो नित्यं जिताहारो जितेंद्रियः । मैत्रं नैव प्रकर्तव्यं वैरं दूरे परित्यजेत्

સદા સ્વનિયમમાં રહો; આહારમાં મિતતા રાખી ઇન્દ્રિયો પર વિજય મેળવો. ઉતાવળે ઘનિષ્ઠતા ન બાંધો, અને વૈરભાવને દૂર ત્યજી દો।

Verse 15

निःसंगो निःस्पृहो भूत्वा एकांतस्थानमाश्रितः । सर्वप्रकाशको ज्ञानी सर्वदर्शी भविष्यसि

આસક્તિ અને તૃષ્ણા વિના બની એકાંત સ્થાનનો આશ્રય કર. ત્યારે તું સર્વને પ્રકાશિત કરનાર જ્ઞાની અને સર્વદર્શી પ્રાજ્ઞ બનશે।

Verse 16

एकस्थानस्थितो वत्स त्रैलोक्ये यद्भविष्यति । वृत्तांतं वेत्स्यसि त्वं तु मत्प्रसादान्न संशयः

વત્સ, એક જ સ્થાને સ્થિર રહી ત્રિલોકમાં જે કંઈ થવાનું છે તેનો સર્વ વૃત્તાંત તું જાણીશ. મારા પ્રસાદથી તું નિશ્ચયે બધું જાણીશ—શંકા નથી।

Verse 17

कुंजल उवाच । सिद्धेन तेन मे विप्र ज्ञानरूपं प्रकाशितम् । तस्य वाक्ये स्थितो नित्यं तद्भावेनापि भावितः

કુંજલ બોલ્યો—હે વિપ્ર, તે સિદ્ધ મહાત્મા દ્વારા મને જ્ઞાનનું સત્ય સ્વરૂપ પ્રકાશિત થયું. હું સદા તેના વચનમાં સ્થિત રહ્યો, અને તેના ભાવથી પણ ભાવિત થયો।

Verse 18

त्रैलोक्ये वर्त्तते यद्यदेकस्थाने स्थितो ह्यहम् । तत्तदेव प्रजानामि प्रसादात्तस्य सद्गुरोः

હું એક જ સ્થાને સ્થિત રહીને પણ ત્રૈલોક્યમાં જે જે બને છે તે બધું જ યથાવત જાણું છું—તે સદ્ગુરુના પ્રસાદથી.

Verse 19

एतत्ते सर्वमाख्यातमात्मवृत्तांतमेव हि । अन्यत्किं ते प्रवक्ष्यामि तद्ब्रूहि द्विजसत्तम

આ બધું તને કહી દીધું—આ તો મારા પોતાના વૃત્તાંતનું જ વર્ણન છે. હવે તને બીજું શું કહું? કહો, હે દ્વિજશ્રેષ્ઠ।

Verse 20

च्यवन उवाच । कीरयोनिं कथं प्राप्तो भवाञ्ज्ञानवतां वरः । तन्मे त्वं कारणं ब्रूहि सर्वसंदेहनाशनम्

ચ્યવન બોલ્યા—હે જ્ઞાનીઓમાં શ્રેષ્ઠ! તમે શુકયોનિ કેવી રીતે પ્રાપ્ત કરી? તેનું કારણ મને કહો, જે સર્વ સંદેહોનો નાશ કરે.

Verse 21

कुंजल उवाच । संसर्गाज्जायते पापं संसर्गात्पुण्यमेव हि । तस्माद्विवर्जयेच्छुद्धो भव्यं विरुद्धमेव च

કુંજલ બોલ્યો—સંગથી પાપ જન્મે છે, સંગથી પુણ્ય પણ થાય છે. તેથી શુદ્ધચિત્તે અયોગ્ય અને ધર્મવિરુદ્ધ સંગનો ત્યાગ કરવો જોઈએ.

Verse 22

लुब्धकेनापि पापेन केनाप्येकः शुकः शिशुः । बंधयित्वा समानीतो विक्रयार्थं समुद्यतः

એક પાપી લુબ્ધકે એક નાનકડા શુકને બાંધી પકડી લીધો, સાથે લઈ આવ્યો અને તેને વેચવા માટે નીકળી પડ્યો.

Verse 23

चाटुकांर सुरूपं तं पटुवाक्यं समीक्ष्य च । गृहीतो ब्राह्मणैकेन मम प्रीत्या समर्पितः

તેની ચાટુકારી, સુરૂપતા અને વાણીની કુશળતા જોઈ એક બ્રાહ્મણે તેને સ્વીકાર્યો અને મારા પ્રત્યેના સ્નેહથી મને અર્પણ કર્યો.

Verse 24

ज्ञानध्यानस्थितो नित्यमहमेव द्विजोत्तम । समे बालस्वभावेन कौतुकात्करसंस्थितः

હે દ્વિજોત્તમ! હું સદા જ્ઞાન અને ધ્યાનમાં સ્થિત રહું છું; સમભૂમિ પર બાળસ્વભાવથી, માત્ર કૌતુકવશ, હાથ પર સ્થિર રહું છું.

Verse 25

तस्य कौतुकवाक्यैर्वा मुग्धोऽहं द्विजसत्तम । शुकस्य पुत्ररूपस्य नित्यं तत्परमानसः

હે દ્વિજસત્તમ! તેની કૌતુકભરી વાણીથી હું મોહીત થયો; અને શુકના પુત્રરૂપે પ્રગટ થયેલા તેના પ્રત્યે મારું મન સદા તત્પર રહ્યું.

Verse 26

मामेवं वदते सोपि ताततातेति आस्यताम् । स्नातुं गच्छ महाभाग देवमर्चय सांप्रतम्

હું આમ બોલતો હતો ત્યારે તેણે પણ કહ્યું—“તાત, તાત, બેસો.” પછી કહ્યું—“મહાભાગ! હવે સ્નાન કરવા જાઓ અને તરત દેવનું અર્ચન કરો.”

Verse 27

इत्यादिचाटुकैर्वाक्यैर्मामेवं परिभाषयेत् । तस्यवाक्यविनोदेन विस्मृतं ज्ञानमुत्तमम्

આવા ચાટુકારીભર્યા વાક્યોથી તે મને આ રીતે સંબોધતો; અને તેની વાણીના વિનોદથી મારું ઉત્તમ જ્ઞાન પણ વિસ્મૃત થઈ ગયું.

Verse 28

पुष्पार्थं फलभोगार्थं गतोहं वनमेव च । नीतः शुको बिडालेन मम दुःखस्य हेतवे

પુષ્પાર્થે અને ફળભોગાર્થે હું વનમાં ગયો હતો; પરંતુ બિલાડીએ શુક (પોપટ)ને ઉપાડી લીધો—અને એ જ મારા દુઃખનું કારણ બન્યું.

Verse 29

मम संसर्गिभिः सर्वैर्वयस्यैः साधुचारिभिः । बिडालेन हतः पक्षी तेनैव भक्षितो हि सः

મારા સર્વ સહવાસીઓ—સદાચારિ મિત્રો—ની હાજરીમાં બિલાડીએ તે પક્ષીને મારી નાખ્યો; અને એ જ બિલાડીએ તેને ભક્ષ્યો પણ.

Verse 30

श्रुत्वा मृत्युं गतं विप्र शुकं तं चाटुकारकम् । महता दुःखभावेन असुखेनातिदुःखितः

હે વિપ્ર! ચાટુકાર એવા શુકનું મૃત્યુ થયું એમ સાંભળીને, તે મહાન શોકભાવથી અને ગાઢ અસુખથી અતિ દુઃખિત થયો.

Verse 31

तस्य दुःखेन मुग्धोस्मि तीव्रेणापि सुपीडितः । महता मोहजालेन बद्धोऽहं द्विजपुंगव

તેના દુઃખથી હું મોહિત થયો છું અને તેની તીવ્રતાથી બહુ પીડિત છું. હે દ્વિજપુંગવ! હું મહામોહજાળમાં બંધાયો છું.

Verse 32

प्रालपं रामचंद्रेति शुकराजेति पंडित । श्लोकराजेति तं विप्र मोहाच्चलितमानसः

મોહથી ચંચળ મનવાળો તે બબડતો રહ્યો—“રામચંદ્ર!” “શુકરાજ!” અને હે પંડિત વિપ્ર! તેને “શ્લોકરાજ” પણ કહી બોલાવતો રહ્યો.

Verse 33

ततोऽहं दुःखसंतप्तः संजातः स्वेनकर्मणा । वियोगेनापि विप्रेंद्र शुकस्य शृणु सांप्रतम्

ત્યારે હું મારા જ કર્મથી આ સ્થિતિને પામી દુઃખથી દગ્ધ થયો. હે વિપ્રેન્દ્ર, હવે શુકના વિયોગનો વર્ણન પણ સાંભળો.

Verse 34

विस्मृतं तन्मया ज्ञानं सिद्धेनापि प्रकाशितम् । संस्मरञ्छोकसंतप्तस्तं शुकं चाटुकारकम्

સિદ્ધ મુનિએ પ્રકાશિત કરેલું તે જ્ઞાન પણ મેં ભૂલી ગયો. તે ચાટુકાર શુકને સ્મરીને હું શોકથી દગ્ધ છું.

Verse 35

वत्सवत्सेति नित्यं वै प्रलपञ्छृणु भार्गव । गद्यपद्यमयैर्वाक्यैः संस्कृताक्षरसंयुतैः

હે ભાર్గવ, તેને નિત્ય ‘વત્સ, વત્સ’ કહી પ્રલાપ કરતાં સાંભળો—ગદ્ય-પદ્યમય વાક્યોથી, સંસ્કૃત અક્ષરોથી સુશોભિત.

Verse 36

त्वां विना कश्च मां वत्स बोधयिष्यति सांप्रतम् । कथाभिस्तु विचित्राभिः पक्षिराजप्रसाद्य माम्

હે વત્સ, તારા વિના આ સમયે મને કોણ બોધ આપશે? હે પક્ષિરાજ, વિચિત્ર કથાઓથી મને પ્રસન્ન કરી કૃપા કર.

Verse 37

अस्मिन्सुनिर्जनोद्याने विहाय क्व गतो भवान् । केन दोषेण लिप्तोस्मि तन्मे कथय सांप्रतम्

આ અત્યંત નિર્જન ઉદ્યાનમાં મને છોડીને તમે ક્યાં ગયા? હું કયા દોષથી લિપ્ત છું—તે મને હમણાં કહો.

Verse 38

एवंविधैरहं वाक्यैः करुणैस्तैस्तु मोहितः । एवमादि प्रलप्याहं शोकेनापि सुपीडितः

આવા કરુણામય વચનોથી હું મોહિત થયો. આ રીતે વિલાપ કરતો હું શોકથી અત્યંત પીડિત થયો.

Verse 39

मृतोहं तेन मोहेन तद्भावेनापि मोहितः । मरणे यादृशो भावो मतिश्चासीच्च यादृशी

તે મોહથી હું જાણે મરી ગયો, અને એ જ ભાવથી ફરી મોહિત થયો. મરણકાળે જેવો ભાવ હતો, તેવી જ મારી મતિ અને વૃત્તિ બની.

Verse 40

तादृशेनापि भावेन जातोऽहं द्विजसत्तम । गर्भवासो मया प्राप्तो ज्ञानस्मृतिविधायकः

હે દ્વિજશ્રેષ્ઠ! એવા જ ભાવ સાથે મારો જન્મ થયો, અને મેં ગર્ભવાસ પ્રાપ્ત કર્યો—જે જ્ઞાન અને સ્મૃતિ આપનાર છે.

Verse 41

स्मृतं पूर्वकृतं कर्म स्वयमेव विचेष्टितम् । मया पापेन मूढेन किं कृतं ह्यकृतात्मना

મેં પૂર્વે કરેલું કર્મ સ્મર્યું—જે મેં જાતે જાણીને કર્યું હતું. પાપી અને મૂઢ, અસંયત આત્માવાળો હું શું કરી બેઠો!

Verse 42

गर्भयोगसमारूढः पुनस्तं चिंतयाम्यहम् । तेन मे निर्मलं ज्ञानं जातं वै सर्वदर्शकम्

ગર્ભયોગમાં ફરી સ્થિત થઈ હું ફરીથી તે પ્રભુનું ચિંતન કરું છું. તેના દ્વારા મારામાં નિર્મળ, સર્વદર્શી જ્ઞાન પ્રગટ્યું છે.

Verse 43

गुरोस्तस्य प्रसादाच्च प्राप्तं वै ज्ञानमुत्तमम् । तस्यवाक्योदकैः स्वच्छैः कायस्य मलमेव च

તે ગુરુની કૃપાથી નિશ્ચયે પરમ જ્ઞાન પ્રાપ્ત થાય છે; અને ગુરુના નિર્મળ જળસમાન વચનો દ્વારા દેહનો મલ પણ જાણે ધોવાઈ જાય છે।

Verse 44

सबाह्याभ्यंतरं विप्र क्षालितं निर्मलं कृतम् । तिर्यक्त्वं च मया प्राप्तं शुकजातिसमुद्भवम्

હે વિપ્ર! હું બહારથી અને અંદરથી ધોવાઈને નિર્મળ થયો છું; અને શુકજાતિમાંથી ઉત્પન્ન થતું તિર્યક્-યોનિ (પશુજન્મ) પણ મેં પ્રાપ્ત કર્યું છે।

Verse 45

शुकस्य ध्यानभावेन मरणे समुपस्थिते । तस्मिन्काले मृतो विप्र तद्भावेनापि भावितः

શુકના ધ્યાનભાવના પ્રભાવથી જ્યારે મૃત્યુ નજીક આવ્યું, ત્યારે એ વિપ્ર એ જ સમયે દેહત્યાગ કરી ગયો; અને તેનું ચિત્ત એ જ ભાવથી સંપૂર્ણ રીતે ઘડાયેલું હતું।

Verse 46

तादृशोऽस्मि पुनर्जातः शुकरूपो महीतले । मरणे यादृशो भावः प्राणिनां परिजायते

એ જ રીતે હું પૃથ્વી પર શૂકરરૂપે ફરી જન્મ્યો; કારણ કે પ્રાણીઓના મરણકાળે જેવો ભાવ ઊપજે છે, તે પ્રમાણે જ તેમનો આગળનો જન્મ બને છે।

Verse 47

तादृशाः स्युस्तु सत्वास्ते तद्रूपास्तत्परायणाः । तद्गुणास्तत्स्वरूपास्ते भावभूता भवंति हि

તે સત્ત્વો ધ્યેયવસ્તુ જેવા જ બની જાય છે—તેનું જ રૂપ ધારણ કરે, તેમાં જ પરાયણ બને; તેના જ ગુણો અને સ્વરૂપને પામે; અને તે ભાવથી જ બનેલા થઈ નિશ્ચયે એ જ અવસ્થામાં સ્થિત થાય છે।

Verse 48

मृत्यकालस्य विप्रेंद्र भावेनापि न संशयः । अतुलं प्राप्तवाञ्ज्ञानमहमत्र महामते

હે વિપ્રેન્દ્ર! મૃત્યુ-કાળ વિષે અંતર્ભાવમાં પણ કોઈ સંશય નથી. હે મહામતે! અહીં મેં અતુલ જ્ઞાન પ્રાપ્ત કર્યું છે.

Verse 49

तेन सर्वं विपश्यामि यद्भूतं यद्भविष्यति । वर्तमानं महाप्राज्ञ ज्ञानेनापि महामते

તે (જ્ઞાનશક્તિ) વડે હું સર્વને સ્પષ્ટ જોઈ શકું છું—જે ભૂતકાળ છે, જે ભવિષ્ય છે અને જે વર્તમાન છે. હે મહાપ્રાજ્ઞ, હે મહામતે! જ્ઞાનથી જ.

Verse 50

सर्वं विदाम्यहं ह्यत्र संस्थितोपि न संशयः । तारणाय मनुष्याणां संसारे परिवर्तताम्

હું અહીં સ્થિત રહીને પણ સર્વ જાણું છું—એમાં કોઈ સંશય નથી. સંસારમાં ફરતા મનુષ્યોના તારણ માટે હું એમ કરું છું.

Verse 51

नास्ति तीर्थं गुरुसमं बंधच्छेदकरं द्विज । एतत्ते सर्वमाख्यातं शृणु भार्गवनंदन

હે દ્વિજ! બંધનછેદ કરનાર ગુરુ સમાન કોઈ તીર્થ નથી. આ બધું તને કહેલું છે; હવે સાંભળ, હે ભાર్గવનંદન!

Verse 52

यत्त्वया पृच्छितं विप्र तत्ते सर्वं प्रकाशितम् । स्थलजाच्चोदकात्सर्वं बाह्यं मलं प्रणश्यति

હે વિપ્ર! તું જે પૂછ્યું હતું તે બધું તને સંપૂર્ણ રીતે પ્રકાશિત કર્યું છે. જળથી સ્થલસ્પર્શાદિથી ઉત્પન્ન સર્વ બાહ્ય મલ નાશ પામે છે.

Verse 53

जन्मांतरकृतान्पापान्गुरुतीर्थं प्रणाशयेत् । संसारतारणायैव जंगमं तीर्थमुत्तमम्

ગુરુ-તીર્થ પૂર્વજન્મોમાં કરેલા પાપોનો નાશ કરે છે. અને સંસારથી પાર ઉતારવા માટે આ જંગમ (જીવંત) તીર્થ જ સર્વોત્તમ છે.

Verse 54

विष्णुरुवाच । शुक एवं महाप्राज्ञश्च्यवनाय महात्मने । तत्त्वं प्रकाशयित्वा तु विरराम नृपोत्तम

વિષ્ણુએ કહ્યું: હે નૃપોત્તમ! મહાપ્રાજ્ઞ શુકે મહાત્મા ચ્યવનને તત્ત્વ પ્રકાશિત કરીને પછી મૌન ધારણ કર્યું.

Verse 55

एतत्ते सर्वमाख्यातं जंगमं तीर्थमुत्तमम् । वरं वरय भद्रं ते यत्ते मनसि वर्त्तते

આ જંગમ, સર્વોત્તમ તીર્થ વિષે બધું તને કહી દીધું. હવે વર માગ; તારો કલ્યાણ થાઓ—જે તારા મનમાં છે તે.

Verse 56

वेन उवाच । नाहं राज्यस्य कामार्थी नान्यत्किंचित्प्रकामये । सदेहो गंतुमिच्छामि तव कायं जनार्दन

વેન બોલ્યો: મને રાજ્યની ઇચ્છા નથી, બીજું કશું પણ હું માંગતો નથી. હે જનાર્દન! દેહসহિત તારા દિવ્ય સ્વરૂપમાં પ્રવેશ કરવા હું ઇચ્છું છું.

Verse 57

एवं वरमहं मन्ये यदि दातुमिहेच्छसि । विष्णुरुवाच । यज त्वमश्वमेधेन राजसूयेन भूपते

જો તમે અહીં આપવા ઇચ્છો તો આ જ વર મને યોગ્ય લાગે છે. વિષ્ણુએ કહ્યું: હે ભૂપતે! તું અશ્વમેધ અને રાજસૂય યજ્ઞ કર.

Verse 58

गो भू स्वर्णाम्बुधान्यानां कुरु दानं महामते । दानान्नश्यति वै पापं ब्रह्मवध्यादिघोरकम्

હે મહામતે! ગાય, ભૂમિ, સોનું, જળ અને ધાન્યનું દાન કર. આવા દાનથી બ્રહ્મહત્યા વગેરે ઘોર પાપ પણ નિશ્ચયે નાશ પામે છે.

Verse 59

चतुर्वर्गस्तु दानेन सिद्ध्यत्येव न संशयः । तस्माद्दानं प्रकर्तव्यं मामुद्दिश्य च भूपते

દાનથી ધર્મ, અર્થ, કામ અને મોક્ષ—આ ચાર પુરુષાર્થ નિશ્ચયે સિદ્ધ થાય છે; તેમાં સંશય નથી. તેથી હે રાજા, મને અર્પણ કરીને દાન કરવું જોઈએ.

Verse 60

यादृशेनापि भावेन मामुद्दिश्य ददाति यः । तादृशं तस्य वै भावं सत्यमेवं करोम्यहम्

જે કોઈ જેવો પણ ભાવ રાખીને મને સ્મરી દાન આપે છે, તેના તે જ ભાવને અનુરૂપ ફળ હું નિશ્ચયે સિદ્ધ કરું છું.

Verse 61

ऋषीणां दर्शनात्स्पर्शाद्भ्रष्टस्ते पापसंचयः । आगमिष्यसि यज्ञांते मम देहं न संशयः

ઋષિઓના દર્શન અને સ્પર્શથી તારો સંગ્રહિત પાપસમૂહ દૂર થયો છે. યજ્ઞના અંતે તું મારા ધામ/સ્વરૂપને પ્રાપ્ત કરશ—સંશય નથી.

Verse 62

एवमाभाष्य तं वेनमंतर्द्धानं गतो हरिः

વેનને આમ કહી હરિ (વિષ્ણુ) અંતર્ધાન થયા.