Shloka 93

Description of the Pilgrimage to the Sacred Tīrthas

Kurukṣetra-yātrā-krama

Devanagari script

ज्येष्ठाश्रमं च तत्रैव सर्वपातकनाशनम् । ज्येष्ठस्य शुक्लैकादश्यां सोपवासः परेऽहनि ॥ ९३ ॥

Transliteration

jyeṣṭhāśramaṃ ca tatraiva sarvapātakanāśanam | jyeṣṭhasya śuklaikādaśyāṃ sopavāsaḥ pare'hani || 93 ||

Translation

ત્યાં જ જ્યેષ્ઠાશ્રમ નામનું તીર્થ છે, જે સર્વ પાતકોનો નાશ કરે છે. જ્યેષ્ઠ માસની શુક્લ એકાદશીએ ઉપવાસ રાખી બીજા દિવસે પારણું (વ્રતસમાપ્તિ) કરવી।

Word by Word

• ज्येष्ठाश्रमम्: the Jyeṣṭhāśrama (Jyeṣṭha hermitage)
• ज्येष्ठाश्रमम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: ज्येष्ठ-आश्रम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषसमासः (ज्येष्ठस्य आश्रमः/ज्येष्ठ-नामकः आश्रमः)

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक (and)

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक (there)

• एव: indeed
• एव: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण-निपात (emphatic: indeed/only)

• सर्वपातकनाशनम्: destroyer of all sins
• सर्वपातकनाशनम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: सर्व-पातक-नाशन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषसमासः (सर्वपातकानां नाशनम्); ज्येष्ठाश्रमम् इति विशेष्यस्य विशेषणम्

• ज्येष्ठस्य: of (the month) Jyeṣṭha
• ज्येष्ठस्य: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: ज्येष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; मास-नाम (of Jyeṣṭha month)

• शुक्लैकादश्याम्: on the bright (fortnight) Ekādaśī
• शुक्लैकादश्याम्: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: शुक्ल-एकादशी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयसमासः (शुक्ला च सा एकादशी)

• स-उपवासः: (one) with fasting / fasting observance
• स-उपवासः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: उपवास (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; स-उपवासः = सह उपवासः (उपवासयुक्तः)

• परे: on the next
• परे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; अहनि इति विशेष्यस्य विशेषणम्

• अहनि: day
• अहनि: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अहन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Suta (narrating the dialogue of Sanatkumara to Narada)

Vrata Kalpa

Vrata: Ekādaśī (Jyeṣṭha-śukla Ekādaśī observance at Jyeṣṭhāśrama)

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

Characters & Entities

• Jyeṣṭhāśrama
• Ekadashi
• Jyeṣṭha (month)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It identifies Jyeṣṭhāśrama as a sin-destroying tīrtha and links its merit to the disciplined observance of the Jyeṣṭha bright-fortnight Ekādaśī fast, emphasizing purification through tīrtha-sevā and vrata.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By prescribing Ekādaśī upavāsa (a classic Vaiṣṇava vrata), the verse frames devotion as practical worship through self-restraint and sacred-time observance, typically culminating in proper completion on the following day (Dvādaśī).

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Kalpa/ritual procedure and basic Jyotiṣa-style calendrics are implied: identifying the month (Jyeṣṭha), the lunar fortnight (śukla), the tithi (Ekādaśī), and the next-day observance (pare 'hani) for completing the vow.