Previous Verse
Next Verse

Shloka 26

The Greatness of Gayā

Gayā-Māhātmya

त्रेतायुगे वै नृपतिर्बभूव विशालनामा स पुरीं विशालाम् । उवास धन्यो धृतिमानपुत्रः स्वयं विशालाधिपतिर्द्विजाग्र्यान् ॥ २६ ॥

tretāyuge vai nṛpatirbabhūva viśālanāmā sa purīṃ viśālām | uvāsa dhanyo dhṛtimānaputraḥ svayaṃ viśālādhipatirdvijāgryān || 26 ||

ત્રેતાયુગમાં વિશાલ નામનો એક નૃપતિ થયો. તે વિશાલા નામની મહાન નગરીમાં વસતો. ધન્ય અને ધૈર્યવાન હતો, પુત્ર ન હોવા છતાં; વિશાલાનો અધિપતિ બની તેણે શ્રેષ્ઠ દ્વિજોને (બ્રાહ્મણોને) માન આપ્યો અને પોષ્યા.

त्रेतायुगेin the Tretā age
त्रेतायुगे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootत्रेता-युग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), सप्तमी (Locative/7th), एकवचन; कालवाचक अधिकरण
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय, निपात (emphatic particle)
नृपतिःa king
नृपतिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनृपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (Nom./1st), एकवचन
बभूवthere was/became
बभूव:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
विशालनामाnamed Viśāla
विशालनामा:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootविशाल + नामन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (Nom./1st), एकवचन; बहुव्रीहिः—'विशालं नाम यस्य सः'
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (Nom./1st), एकवचन
पुरीम्a city
पुरीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपुरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), द्वितीया (Acc./2nd), एकवचन
विशालाम्vast
विशालाम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootविशाल (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), द्वितीया (Acc./2nd), एकवचन; विशेषण of पुरीम्
उवासdwelt/lived
उवास:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवस् (धातु) + उप (उपसर्ग)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
धन्यःfortunate
धन्यः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootधन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (Nom./1st), एकवचन; विशेषण of सः/नृपतिः
धृतिमान्steadfast
धृतिमान्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootधृति + मतुप् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा, एकवचन; मतुप्-प्रत्ययान्त (possessive adjective)
अपुत्रःsonless
अपुत्रः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ + पुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा, एकवचन; नञ्-समास/नकारार्थ (negation) used adjectivally
स्वयम्himself
स्वयम्:
Sambandha (सम्बन्ध/adv)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण (reflexive adverb)
विशालाधिपतिःlord of Viśālā
विशालाधिपतिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविशाला + अधिपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष—'विशालायाः अधिपतिः'
द्विजाग्र्यान्the foremost Brahmins
द्विजाग्र्यान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootद्विज + अग्र्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), द्वितीया (Acc./2nd), बहुवचन; 'द्विजेषु अग्र्यान्' (श्रेष्ठ ब्राह्मणान्)

Suta (narrative voice within the Purana)

Vrata: none

Primary Rasa: vira

Secondary Rasa: shanta

V
Viśāla
V
Viśālā
T
Tretā-yuga
D
Dvijāgryas (foremost brāhmaṇas)

FAQs

It presents an ideal of rājadharma: a ruler’s blessedness is shown through steadiness (dhṛti) and service to the foremost brāhmaṇas, a foundation for merit in tirtha-centered narratives.

While not explicitly naming Viṣṇu-bhakti, it frames devotion through dharmic kingship—supporting the righteous and honoring spiritual exemplars—an indirect but classical Purāṇic expression of bhakti through service and reverence.

No specific Vedāṅga (Śikṣā, Vyākaraṇa, Jyotiṣa, etc.) is taught directly; the practical takeaway is dharmic governance: patronage of learned brāhmaṇas who preserve Vedic recitation, ritual, and instruction.