Shloka 9
Rukmāṅgada–Vāmadeva Saṃvāda: Ahimsa, Hunting, and the Fruit of Dvādaśī-Bhakti
अनुमोदयिता पूर्वं द्वितीयो घातकः स्मृतः । विश्वासकस्तृतीयोऽपि चतुर्थो भक्षकस्तथा । पंचमः पाचकः प्रोक्तः षष्ठो भूपात्र विग्रही । हिं सया संयुतं धर्ममधर्मं च विदुर्बुधाः ॥ ९ ॥
anumodayitā pūrvaṃ dvitīyo ghātakaḥ smṛtaḥ | viśvāsakastṛtīyo'pi caturtho bhakṣakastathā | paṃcamaḥ pācakaḥ proktaḥ ṣaṣṭho bhūpātra vigrahī | hiṃ sayā saṃyutaṃ dharmamadharmaṃ ca vidurbudhāḥ || 9 ||
પ્રથમ અનુમોદન કરનાર; દ્વિતીય ઘાતક (મારનાર) કહેવાય છે. તૃતીય પ્રેરક/વિશ્વાસમાં લઈ કરાવનાર; ચતુર્થ ભક્ષક (ખાવનાર). પંચમ પાચક (રાંધનાર); ષષ્ઠ ભૂમિ અને પાત્ર હરણ કરનાર. બુદ્ધિમાનો જાણે છે—હિંસાથી જોડાય તો ધર્મ અને અધર્મ બન્ને કલુષિત થાય છે.
Sanatkumāra (teaching to Nārada in dialogue)
Vrata: none
Primary Rasa: shanta
Secondary Rasa: raudra
FAQs
It expands karmic accountability beyond the direct doer: even approving, enabling, benefiting from, or materially supporting a violent act carries moral weight, showing how dharma is weakened when mixed with hiṁsā.
Bhakti is grounded in purity of conduct; the verse implies that a devotee should avoid not only violence but also indirect participation—approval, procurement, or enjoyment—so that worship and merit are not tainted by adharma.
Primarily Dharma-śāstric ethics rather than a specific Vedāṅga; practically, it trains discernment (viveka) about agency and complicity—who counts as a participant in a sinful act and why.