Next Verse

Shloka 1

अध्याय ५८ — वानरध्वजस्य महेन्द्रास्त्रप्रयोगः

Chapter 58: Arjuna’s Deployment of the Indra-Weapon

इस प्रकार श्रीमहाभारत विराटपर्वके अन्तर्गत गोहरणपर्वमें उत्तरगोष्ठकी गौओंके अपहरण के प्रसंगमें कृपाचार्यका पलायनसम्बन्धी सत्तावनवाँ अध्याय पूरा हुआ ॥/ ५७ ॥। हि न हुक है आम अष्टपजञज्चाशत्तमोड ध्याय: अर्जुनका द्रोणाचार्यके साथ युद्ध और आचार्यका पलायन वैशम्पायन उवाच कृपे5पनीते द्रोणस्तु प्रगृह् सशरं धनुः । अभ्यद्रवदनाधुष्य: शोणाश्व: श्वेतवाहनम्‌,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! जब कृपाचार्य रणभूमिसे बाहर हटा दिये गये, तब लाल घोड़ोंवाले दुर्धर्ष वीर आचार्य द्रोणने धनुष-बाण लेकर श्वेतवाहन अर्जुनपर धावा किया इस प्रकार श्रीमह्याभारत विराटपर्वके अन्तर्गत गोहरणपर्वमें द्रोणाचार्यके पलायनसे सम्बन्ध रखनेवाला अद्ठावनवाँ अध्याय पूरा हुआ ॥/ ५८ ॥ हि आन (0) है. 7 > “आर्यस्तु मारिष:' (अमरकोष)। एकोनषष्टितमो< ध्याय: अश्वत्थामाके साथ अर्जुनका युद्ध वैशम्पायन उवाच ततो द्रौणिमहाराज प्रययावर्जुनं रणे । त॑ं पार्थ: प्रतिजग्राह वायुवेगमिवोद्धतम्‌ । शरजालेन महता वर्षमाणमिवाम्बुदम्‌

vaiśampāyana uvāca | kṛpe ’panīte droṇas tu pragṛhya saśaraṃ dhanuḥ | abhyadravad anādṛṣyaḥ śoṇāśvaḥ śvetavāhanam ||

વૈશમ્પાયન બોલ્યા—જનમેજય! કૃપાચાર્ય જ્યારે રણભૂમિમાંથી પાછા હટ્યા, ત્યારે લાલ ઘોડાંવાળા દુર્ધર્ષ આચાર્ય દ્રોણે બાણો સહિત ધનુષ ધારણ કરીને શ્વેતવાહન અર્જુન પર સીધો ધાવો કર્યો।

वैशम्पायनःVaiśampāyana
वैशम्पायनः:
Karta
TypeNoun
Rootवैशम्पायन
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect (Paroksha-bhuta), 3rd, Singular, Parasmaipada
ततःthen
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
द्रौणिःDrauṇi (Aśvatthāman)
द्रौणिः:
Karta
TypeNoun
Rootद्रौणि
FormMasculine, Nominative, Singular
महाराजO great king
महाराज:
TypeNoun
Rootमहाराज
FormMasculine, Vocative, Singular
प्रययौwent forth/advanced
प्रययौ:
TypeVerb
Rootया
FormPerfect (Paroksha-bhuta), 3rd, Singular, Parasmaipada
अर्जुनम्Arjuna
अर्जुनम्:
Karma
TypeNoun
Rootअर्जुन
FormMasculine, Accusative, Singular
रणेin battle
रणे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootरण
FormMasculine, Locative, Singular
तम्him
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
पार्थःPārtha (Arjuna)
पार्थः:
Karta
TypeNoun
Rootपार्थ
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रतिजग्राहaccepted/received (met, took on)
प्रतिजग्राह:
TypeVerb
Rootग्रह्
FormPerfect (Paroksha-bhuta), 3rd, Singular, Parasmaipada
वायुवेगम्the speed of the wind
वायुवेगम्:
TypeNoun
Rootवायुवेग
FormMasculine, Accusative, Singular
इवlike/as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
उद्धतम्raised up, impetuous
उद्धतम्:
TypeAdjective
Rootउद्धत
FormMasculine, Accusative, Singular
शरजालेनwith a net/mass of arrows
शरजालेन:
Karana
TypeNoun
Rootशरजाल
FormNeuter, Instrumental, Singular
महताgreat, mighty
महता:
TypeAdjective
Rootमहत्
FormNeuter, Instrumental, Singular
वर्षमाणम्raining down (showering)
वर्षमाणम्:
TypeVerb
Rootवृष्
Formशानच् (present active participle), Masculine, Accusative, Singular
इवlike/as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
अम्बुदम्a cloud
अम्बुदम्:
TypeNoun
Rootअम्बुद
FormMasculine, Accusative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
J
Janamejaya
K
Kṛpācārya (Kṛpa)
D
Droṇācārya (Droṇa)
A
Arjuna (Pārtha)
B
bow (dhanuḥ)
A
arrows (śara)
B
battlefield (raṇabhūmi, implied)