Shloka 15

Role-Allocation in Virāṭa’s Court: Nakula, Sahadeva, and Draupadī’s Concealment

Devanagari script

केन सम द्रौपदी कृष्णा कर्मणा विचरिष्यति । न हि किज्चिद्‌ विजानाति कर्म कर्तु यथा स्त्रिय:,युधिष्ठिर बोले--यह ट्रुपदकुमारी कृष्णा हमलोगोंकी प्यारी भार्या है। इसका गौरव हमारे लिये प्राणोंसे भी बढ़कर है। यह माता (पृथ्वी)-की भाँति पालन करनेयोग्य तथा बड़ी बहन (धेनु)-के समान आदरणीय है। यह तो दूसरी स्त्रियोंकी भाँति कोई काम-काज भी नहीं जानती; फिर वहाँ किस कर्मका आश्रय लेकर निवास करेगी?

Transliteration

kena sā draupadī kṛṣṇā karmaṇā vicarīṣyati | na hi kiñcid vijānāti karma kartuṃ yathā striyaḥ ||

Translation

યુધિષ્ઠિર બોલ્યા—દ્રૌપદી કૃષ્ણા ત્યાં કયા કર્મથી જીવન નિર્વાહ કરશે? સામાન્ય સ્ત્રીઓની જેમ કોઈ કામ કરવું તેને આવડતું નથી; તો ત્યાં કયા કર્મનો આશ્રય લેશે?

Word by Word

केनby what? with what means?

सम्together; with; equally (as a preverb/particle)

द्रौपदीDraupadī

कृष्णाKṛṣṇā (Draupadī)

कर्मणाby work; by what occupation

विचरिष्यतिwill live/move about; will manage (her life)

नnot

हिindeed; for

किञ्चित्anything (at all)

विजानातिknows; understands

कर्मwork; task

कर्तुम्to do; to perform

यथाas; like

स्त्रियःwomen

Speaker

युधिछिर उवाच

Characters & Entities

Yudhiṣṭhira

Draupadī

Kṛṣṇā

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes