Shloka 2
Virāṭa-parva Adhyāya 25: Kaurava Deliberation and the Search Directive (अन्वेषण-आदेशः)
Devanagari script
तस्मिन् पुरे जनपदे संजल्पो5भूच्च सड्घश: । शौर्यद्धि वल्लभो राज्ञों महासत्त्व:ः: स कीचक:,उस नगर तथा राष्ट्रमें झुंड-के-झुंड मनुष्य एकत्र हो जाते और उनमें इस तरहकी बातें होने लगती थीं--“महाबली कीचक अपनी शूरवीरताके कारण राजा विराटको बहुत प्रिय था
Transliteration
tasmin pure janapade sañjalpo 'bhūc ca saṅghaśaḥ | śauryād dhi vallabho rājño mahāsattvaḥ sa kīcakaḥ ||
Translation
તે નગર અને જનપદમાં લોકો ટોળે-ટોળે ભેગા થઈને એમ બોલવા લાગ્યા—“શૌર્યના કારણે મહાબલી કીચક રાજા વિરાટને અત્યંત પ્રિય હતો.”
Word by Word
तस्मिन्in that
तस्मिन्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Locative, Singular
पुरेin the city
पुरे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपुर
FormNeuter, Locative, Singular
जनपदेin the country/realm
जनपदे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootजनपद
FormMasculine, Locative, Singular
संजल्पःtalk, discussion, rumor
संजल्पः:
Karta
TypeNoun
Rootसंजल्प
FormMasculine, Nominative, Singular
अभूत्arose, happened
अभूत्:
TypeVerb
Rootभू
FormAorist (Luṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
सङ्घशःin groups, in crowds
सङ्घशः:
TypeIndeclinable
Rootसङ्घशस्
शौर्यात्from/owing to valor
शौर्यात्:
Apadana
TypeNoun
Rootशौर्य
FormNeuter, Ablative, Singular
हिindeed, for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
वल्लभःdear, beloved
वल्लभः:
Karta
TypeAdjective
Rootवल्लभ
FormMasculine, Nominative, Singular
राज्ञःof the king
राज्ञः:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Genitive, Singular
महासत्त्वःof great might/strength
महासत्त्वः:
Karta
TypeAdjective
Rootमहासत्त्व
FormMasculine, Nominative, Singular
सःhe, that (man)
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
कीचकःKīcaka
कीचकः:
Karta
TypeNoun
Rootकीचक
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaK
KīcakaK
King VirāṭaV
Virāṭa-nagara (the city)J
Janapada (the realm/countryside)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes