Shloka 35

Virāṭa-parva Adhyāya 21 — Kīcaka’s clandestine approach and Bhīma’s covert intervention (नर्तनागारे कीचकवध-प्रसङ्गः)

Devanagari script

यो<यं राज्ञो विराटस्थ कीचको नाम सारथि: । त्यक्तधर्मा नृशंसश्न नरस्त्रीसम्मतः प्रिय:,राजा विराटका यह जो कीचक नामवाला सारथि है, इसने धर्मको त्याग दिया है। यह अत्यन्त क्रूर है, तो भी विराट और सुदेष्णा दोनों पति-पत्नी उसे बहुत मानते हैं। यह उनका प्रिय सेनापति है

Translation

વિરાટ રાજાનો આ કીચક નામનો સારથી ધર્મત્યાગી અને નિર્દય છે; છતાં વિરાટ અને સુદેષ્ણા—બંને તેને બહુ માન આપે છે; તે તેમનો પ્રિય છે.

Word by Word

यःwho

अयम्this (man)

राज्ञःof the king

विराटस्यof Virāṭa

कीचकःKīcaka

नामby name

सारथिःcharioteer

त्यक्तधर्माone who has abandoned dharma

नृशंसःcruel, ruthless

नरःman

स्त्रीसम्मतःapproved/favored by women

प्रियःdear, beloved

Speaker

भीमसेन उवाच

Character Dynamics

Dharma Sankata (Moral Dilemma)

War Context

Verse Rasa (Emotional Essence)

Philosophical Teaching

Political Layer

Geographic Context

Meter (Chandas)

Sandhi Notes