Shloka 11
भीमस्य बल्लव-प्रतिज्ञा तथा अर्जुनस्य बृहन्नडा-रूप-निर्णयः
Bhīma’s Ballava Vow and Arjuna’s Decision to Become Bṛhannadā
युधिछ्िर उवाच यमन्निब्रद्यिणो भूत्वा समागच्छन्नणां वरम् । दिधक्षु: खाण्डवं दावं दाशार्हसहितं पुरा,युधिष्ठिर बोले--जो मनुष्योंमें श्रेष्ठ महाबली और महाबाहु है, पहले भगवान् श्रीकृष्णके साथ बैठे हुए जिस अर्जुनके पास खाण्डववनको जलानेकी इच्छासे ब्राह्मणका रूप धारण करके साक्षात् अग्निदेव पधारे थे, जो कुरुकुलको आनन्द देनेवाला तथा किसीसे भी परास्त न होनेवाला है, वह कुन्तीनन्दन धनंजय विराटनगरमें कौन-सा कार्य करेगा?
yudhiṣṭhira uvāca | yaman-nibhradyiṇo bhūtvā samāgacchann agnāṁ varam | didhakṣuḥ khāṇḍavaṁ dāvaṁ dāśārha-sahitaṁ purā ||
યુધિષ્ઠિરે કહ્યું—પૂર્વકાળે દેવોમાં શ્રેષ્ઠ અગ્નિદેવે બ્રાહ્મણનું વેશ ધારણ કરીને ખાંડવવન દહન કરવાની ઇચ્છાથી, દાશાર્હવંશીય શ્રીકૃષ્ણ સાથે બેઠેલા અર્જુન પાસે આવ્યા હતા. એવો અજય, કુરુકુલનો આનંદ વધારનાર કુંતીપુત્ર ધનંજય વિરાટનગરમાં કયું કાર્ય કરશે?
युधिछ्िर उवाच
Educational Q&A
The verse highlights discernment in dharma and strategy: even the greatest hero must choose an appropriate role according to time, place, and vow (the Pāṇḍavas’ incognito exile). Past divine validation of Arjuna’s prowess is recalled to stress responsibility—power should be guided by context and duty, not mere display.
Yudhiṣṭhira recalls the famous Khāṇḍava episode, when Agni—disguised as a brahmin—sought Arjuna’s help (with Kṛṣṇa present) to burn the forest. Using that memory of Arjuna’s unmatched capability, he asks what work Arjuna will now do while living incognito in King Virāṭa’s city.