Shloka 20
Draupadī’s Rebuke of Jayadratha and Dhaumya’s Admonition (Āraṇyaka-parva, Adhyāya 252)
कुशचीराम्बरधर: परं नियममास्थित: । वाग्यतो राजशार्दूल: स स्वर्गगतिकाम्यया
kuśacīrāmbaradharaḥ paraṃ niyamam āsthitaḥ | vāgyato rājaśārdūlaḥ sa svargagatīkāmyayā
વૈશમ્પાયન બોલ્યા—કુશ અને વલ્કલનાં વસ્ત્રો ધારણ કરીને તે રાજશાર્દૂલે પરમ નિયમ-તપનો આશ્રય લીધો. વાણી સંયમમાં રાખી, સ્વર્ગગતિની કામનાથી તેણે તે વ્રતનું અનુષ્ઠાન કર્યું.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights niyama and vāg-yama (discipline and restraint of speech) as key components of tapas: ethical self-control expressed through simple living and regulated conduct, undertaken with a clear spiritual aim (here, attainment of svarga).
Vaiśampāyana describes a king adopting ascetic markers—kuśa-grass and bark garments—and entering a strict observance. He controls his speech and performs austerity motivated by the wish to reach heaven.