Shloka 6
हिरण्यपुरवर्णनम्
Description of Hiraṇyapura and the Nivātakavacas
Devanagari script
यस्मादलं समस्तास्ता: पतन्ति जलमूर्तय: । तस्मात् पातालमित्येव ख्यायते पुरमुत्तमम्
Translation
જલસ્વરૂપ જે કંઈ વસ્તુઓ છે, તે બધું ત્યાં પૂરતું પ્રમાણમાં નીચે પડે છે; તેથી તે ઉત્તમ નગર ‘પાતાળ’ નામે પ્રસિદ્ધ છે.
Word by Word
यस्मात्from which/because of which
यस्मात्:
Apadana
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Ablative, Singular
अलम्sufficiently, enough
अलम्:
TypeIndeclinable
Rootअलम्
समस्ताःall, entire
समस्ताः:
Karta
TypeAdjective
Rootसमस्त
FormFeminine, Nominative, Plural
ताःthose (they)
ताः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Nominative, Plural
पतन्तिfall
पतन्ति:
TypeVerb
Rootपत्
FormPresent, Indicative, Parasmaipada, Third, Plural
जलमूर्तयःwater-formed entities
जलमूर्तयः:
Karta
TypeNoun
Rootजलमूर्ति
FormFeminine, Nominative, Plural
तस्मात्therefore/from that
तस्मात्:
Apadana
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Ablative, Singular
पातालम्Pātāla (the nether region/name)
पातालम्:
Karta
TypeNoun
Rootपाताल
FormNeuter, Nominative, Singular
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
एवindeed, just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
ख्यायतेis known/called
ख्यायते:
TypeVerb
Rootख्या
FormPresent, Indicative, Atmanepada, Third, Singular
पुरम्city
पुरम्:
Karta
TypeNoun
Rootपुर
FormNeuter, Nominative, Singular
उत्तमम्excellent, best
उत्तमम्:
TypeAdjective
Rootउत्तम
FormNeuter, Nominative, Singular
Speaker
नारद उवाच
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes