Shloka 216
इन्द्रस्य दुःखप्राप्तिः—त्रिशिरोवधः, वृत्रोत्पत्तिः, जृम्भिकाजननम्
Indra’s Distress: Slaying of Triśiras, Birth of Vṛtra, and the Origin of Yawning
Devanagari script
शत्रुः प्रवृद्धो नोपेक्ष्यो दुर्बलोडपि बलीयसा। (उन्होंने सोचा--) “आज मैं त्रिशिरापर वज्रका प्रहार करूँगा, जिससे वह तत्काल नष्ट हो जायगा। बलवान पुरुषको दुर्बल होनेपर भी बढ़ते हुए अपने शत्रुकी उपेक्षा नहीं करनी चाहिये'
Transliteration
śatruḥ pravṛddho nopekṣyo durbalo 'pi balīyasā
Translation
શલ્ય બોલ્યો—“વધતો શત્રુ દુર્બળ હોય તોય બળવાને તેની ઉપેક્ષા ન કરવી જોઈએ.” એમ વિચારી તેણે નક્કી કર્યું—“આજે હું ત્રિશિરા પર વજ્રપ્રહાર કરીશ, જેથી તે તત્કાળ નષ્ટ થઈ જાય.”
Word by Word
शत्रुःenemy
शत्रुः:
Karta
TypeNoun
Rootशत्रु
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रवृद्धःgrown, increasing
प्रवृद्धः:
Karta
TypeAdjective
Rootप्रवृद्ध (प्र + √वृध्)
FormMasculine, Nominative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
उपेक्ष्यःto be neglected/ignored
उपेक्ष्यः:
TypeAdjective
Rootउपेक्ष्य (उप + √ईक्ष्)
FormMasculine, Nominative, Singular
दुर्बलःweak
दुर्बलः:
Karta
TypeAdjective
Rootदुर्बल
FormMasculine, Nominative, Singular
अपिeven, although
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
बलीयसाby a stronger (person); by one who is stronger
बलीयसा:
Karana
TypeAdjective
Rootबलीयस् (बलवत्/बलिन् → comparative)
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
Speaker
शल्य उवाच
Characters & Entities
Ś
ŚalyaVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes