Shloka 84
Kṛṣṇa at Duryodhana’s House: Refusal of Hospitality and Departure to Vidura (कृष्णस्य धार्तराष्ट्रनिवेशनगमनम्)
Devanagari script
न हि वैरं समासाद्य प्रशाम्यति वृकोदर: | सुचिरादपि भीमस्य न हि वैरं प्रशाम्यति । यावदन्तं न नयति शात्रवाउछत्रुकर्शन:
Translation
વૃકોદર ભીમસેન એકવાર વૈર પકડી લે તો કદી શાંત થતો નથી. ઘણો સમય વીતી જાય તોય, શત્રુનાશક ભીમ શત્રુઓનો અંત ન લાવે ત્યાં સુધી તેનું વૈર શમે નહીં.
Word by Word
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
वैindeed/surely
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
वैरम्enmity/hostility
वैरम्:
Karma
TypeNoun
Rootवैर
FormNeuter, Accusative, Singular
समासाद्यhaving approached/entered into (enmity)
समासाद्य:
TypeVerb
Rootसम्-आ-√सद्
Formल्यप् (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage), prior action
प्रशाम्यतिbecomes calm/is appeased
प्रशाम्यति:
TypeVerb
Rootप्र-√शम्
FormLat (Present), Parasmaipada, Third, Singular
वृकोदरःVṛkodara (Bhīma)
वृकोदरः:
Karta
TypeNoun
Rootवृकोदर
FormMasculine, Nominative, Singular
सुचिरात्even after a very long time
सुचिरात्:
TypeIndeclinable
Rootसुचिर
अपिeven/also
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
भीमस्यof Bhīma
भीमस्य:
TypeNoun
Rootभीम
FormMasculine, Genitive, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
हिindeed
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
वैरम्enmity
वैरम्:
Karma
TypeNoun
Rootवैर
FormNeuter, Accusative, Singular
प्रशाम्यतिis appeased/ceases
प्रशाम्यति:
TypeVerb
Rootप्र-√शम्
FormLat (Present), Parasmaipada, Third, Singular
यावत्until/as long as
यावत्:
TypeIndeclinable
Rootयावत्
अन्तम्end
अन्तम्:
Karma
TypeNoun
Rootअन्त
FormMasculine, Accusative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
नयतिleads/brings
नयति:
TypeVerb
Root√नी
FormLat (Present), Parasmaipada, Third, Singular
शात्रवान्enemies
शात्रवान्:
Karma
TypeNoun
Rootशात्रव
FormMasculine, Accusative, Plural
क्षत्रुकर्शनःenemy-crusher
क्षत्रुकर्शनः:
Karta
TypeNoun
Rootक्षत्रुकर्शन
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes