Shloka 3
वैशम्पायनजी कहते हैं-जनमेजय! सिरपर अत्यन्त काले और लम्बे केश धारण करनेवाली ट्रुपदराजकुमारी कृष्णा राजा युधिष्छिरके धर्म और अर्थसे युक्त हितकर वचन सुनकर शोकसे कातर हो उठी और महारथी सात्यकि तथा सहदेवकी प्रशंसा करके वहाँ बैठे हुए दशार्हकुलभूषण श्रीकृष्णसे कुछ कहनेको उद्यत हुई ।। भीमसेनं च संशान्तं दृष्टवा परमदुर्मना: । अश्रुपूर्णेक्षणा वाक्यमुवाचेदं मनस्विनी,भीमसेनको अत्यन्त शान्त देख मनस्विनी द्रौपदीके मनमें बड़ा दुःख हुआ। उसकी आँखोंमें आँसू भर आये और वह श्रीकृष्णसे इस प्रकार बोली--
vaiśampāyana uvāca—janamejaya! śirasi atyanta-kālān dīrghān ca keśān dhārayantī drupadarāja-kumārī kṛṣṇā rājñaḥ yudhiṣṭhirasya dharma-artha-yuktān hitakarān vacanān śrutvā śoka-santaptābhavat; mahārathī sātyakiṃ ca sahadevaṃ ca praśaṃsya tatra niṣaṇṇaṃ dāśārha-kula-bhūṣaṇaṃ śrīkṛṣṇaṃ kiñcid vaktum udyatā. bhīmasenaṃ ca saṃśāntaṃ dṛṣṭvā paramadurmanāḥ, aśru-pūrṇekṣaṇā vākyam uvācedaṃ manasvinī—
વૈશમ્પાયન બોલ્યા—જનમેજય! અત્યંત કાળા અને લાંબા કેશ ધરાવતી દ્રુપદરાજકુમારી કૃષ્ણા, રાજા યુધિષ્ઠિરના ધર્મ અને અર્થથી યુક્ત હિતકારક વચન સાંભળી શોકથી વ્યાકુળ થઈ. મહારથી સાત્યકી અને સહદેવની પ્રશંસા કરીને, ત્યાં બેઠેલા દાશાર્હકુલભૂષણ શ્રીકૃષ્ણને કંઈક કહેવા માટે તે ઉદ્યત થઈ. ભીમસેનને અત્યંત શાંત જોઈ તે મનસ્વિની વધુ દુઃખી થઈ; આંખોમાં આંસુ ભરાઈ આવ્યા અને તેણે શ્રીકૃષ્ણને આ રીતે કહ્યું—
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage highlights the ethical strain of decision-making before conflict: Yudhiṣṭhira’s counsel is framed as both dharma- and artha-informed (moral duty plus practical policy), yet Draupadī’s grief shows that righteous reasoning does not erase emotional and moral injury. It sets up a dialogue where justice, restraint, and the demand for redress must be weighed.
After hearing Yudhiṣṭhira’s beneficial counsel, Draupadī—still overwhelmed by sorrow—praises Sātyaki and Sahadeva and then turns to Kṛṣṇa to speak. Seeing Bhīma unexpectedly calm intensifies her distress; with tear-filled eyes, she begins addressing Kṛṣṇa, signaling an impending appeal or argument about the course ahead.