Shloka 3
Nakula’s Adaptive Counsel to Kṛṣṇa in the Kuru Assembly (उद्योगपर्व, अध्याय ७८)
तत्र वै पौरुषं ब्रूयुरासेकं यत्र कारितम्
tatra vai pauruṣaṁ brūyur āsekaṁ yatra kāritam
આ વિષયમાં લોકો તેને જ સાચું પૌરુષ કહે છે જ્યાં પરિણામ ખરેખર કરી બતાવ્યું હોય; માત્ર ઇચ્છા કે વાતને, કર્મથી સિદ્ધ ન થાય ત્યાં સુધી, પરાક્રમ માનતા નથી.
अर्जुन उवाच
Educational Q&A
Valor (pauruṣa) is measured by effective action—by actually bringing about what one undertakes—rather than by mere resolve, speech, or self-assertion. Ethical worth here is tied to responsibility for outcomes and the courage to translate intent into deed.
Arjuna is speaking in the Udyoga Parva’s pre-war deliberations, emphasizing a practical standard for heroism: people recognize true effort where a deed has been made to happen. The line supports a broader argument about decisive conduct in a dharma-charged crisis.