Shloka 56
Udyoga-parva Adhyāya 71 — Kṣatra-dharma Counsel, Public Legitimacy, and Mobilization
ये होव धीरा ह्वीमन्त आर्या: करुणवेदिन:
ye ha vā dhīrā hrīmantā āryāḥ karuṇavedinaḥ | te hi prāyo yuddhe hanyante ’dhamā jīvanti mānavāḥ || janārdana! śatrūn hatvāpi teṣāṃ sadā manasi paścāttāpo bhavati ||
જે ધીર, લાજશીલ, આર્ય અને કરુણાવેદી હોય છે, એવા લોકો જ પ્રાયઃ યુદ્ધમાં માર્યા જાય છે અને નીચ જાતિના માણસો બચી જાય છે. હે જનાર્દન! શત્રુઓને મારી નાખ્યા પછી પણ તેમના વિષે હૃદયમાં સદા પસ્તાવો રહે છે.
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the moral paradox of war: the virtuous—steady, modest, noble, compassionate—often perish, while the ignoble survive; and even when killing is directed against enemies, ethical sensitivity produces lasting remorse.
Yudhiṣṭhira addresses Kṛṣṇa (Janārdana), lamenting the injustice and inner cost of warfare: good people are cut down, and the act of slaying foes leaves a persistent burden of regret in the mind.