Shloka 14

Udyoga Parva Adhyāya 58 — Saṃjaya’s Audience and Kṛṣṇa’s Deterrent Counsel (संजय-प्रवेशः कृष्णवाक्यं च)

Devanagari script

धनुर्गुणकिणाड्केन पाणिना शुभलक्षणम्‌ | पादमानमयन्‌ पार्थ: केशवं समचोदयत्‌

Translation

ત્યારે પાર્થ અર્જુને ધનુષ્યની દોરીના ઘર્ષણથી ચિહ્નિત થયેલા તે હાથથી, શુભલક્ષણોથી યુક્ત ભગવાન કેશવના ચરણને ધીમે ધીમે દબાવતા, મને ઉત્તર આપવા માટે તેમને પ્રેર્યા.

Word by Word

• धनुः: of the bow
• धनुः: Sambandha
• Type: Noun
• Root: धनुस्
• Form: Neuter, Genitive, Singular

• गुण: by/with the bowstring
• गुण: Karana
• Type: Noun
• Root: गुण
• Form: Masculine, Instrumental, Singular

• किणाड्केन: marked by callus/scar (from rubbing)
• किणाड्केन: Karana
• Type: Adjective
• Root: किणाड्क
• Form: Masculine, Instrumental, Singular

• पाणिना: with the hand
• पाणिना: Karana
• Type: Noun
• Root: पाणि
• Form: Masculine, Instrumental, Singular

• शुभ: auspicious
• शुभ: Karma
• Type: Adjective
• Root: शुभ
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• लक्षणम्: mark/sign (forming 'auspicious mark')
• लक्षणम्: Karma
• Type: Noun
• Root: लक्षण
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• पादम्: foot
• पादम्: Karma
• Type: Noun
• Root: पाद
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• आनमयन्: pressing/massaging (gently)
• आनमयन्: Karta
• Type: Verb
• Root: आ-नम्
• Form: शतृ (present active participle), Masculine, Nominative, Singular

• पार्थः: Partha (Arjuna)
• पार्थः: Karta
• Type: Noun
• Root: पार्थ
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• केशवम्: Keshava (Krishna)
• केशवम्: Karma
• Type: Noun
• Root: केशव
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• समचोदयत्: urged/impelled
• Type: Verb
• Root: सम्-चुद्
• Form: Imperfect (Laṅ), 3, Singular, Parasmaipada

Speaker

संजय उवाच