Shloka 11

Sainyasaṅgraha and Bhāga-Vyavasthā (Forces Assembled and Rival Allocations) | सैन्यसंग्रह-भागव्यवस्था

Devanagari script

यो वेद मानुषं व्यूहं दैवं गान्धर्वमासुरम्‌ । स तत्र सेनाप्रमुखे धृष्टद्युम्नो महारथ:

Transliteration

yo veda mānuṣaṃ vyūhaṃ daivaṃ gāndharvam āsuram | sa tatra senāpramukhe dhṛṣṭadyumno mahārathaḥ ||

Translation

માનવો, દેવો, ગંધર્વો તથા અસુરોની વ્યૂહરચનાની રીત જાણનાર મહારથી ધૃષ્ટદ્યુમ્ન ત્યાં પાંડવસેનાના અગ્રભાગે સેનાપતિ તરીકે રહેશે।

Word by Word

• यः: who
• यः: Karta
• Type: Pronoun
• Root: यद्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• वेद: knows
• Type: Verb
• Root: विद्
• Form: Perfect, 3rd, Singular, Parasmaipada

• मानुषम्: human
• मानुषम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: मानुष
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• व्यूहम्: battle-array, formation
• व्यूहम्: Karma
• Type: Noun
• Root: व्यूह
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• दैवम्: divine (of the gods)
• दैवम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: दैव
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• गान्धर्वम्: of the Gandharvas
• गान्धर्वम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: गान्धर्व
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• आसुरम्: of the Asuras
• आसुरम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: आसुर
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• सः: he
• सः: Karta
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• तत्र: there, in that context
• तत्र: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र

• सेना-प्रमुखे: at the head of the army / in the vanguard
• सेना-प्रमुखे: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: सेनाप्रमुख
• Form: Masculine, Locative, Singular

• धृष्टद्युम्नः: Dhrishtadyumna
• धृष्टद्युम्नः: Karta
• Type: Noun
• Root: धृष्टद्युम्न
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• महा-रथः: great chariot-warrior
• Type: Noun
• Root: महारथ
• Form: Masculine, Nominative, Singular

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sanjaya
• Dhṛṣṭadyumna
• Pāṇḍava army
• Devas
• Gandharvas
• Asuras