Previous Verse
Next Verse

Shloka 44

Chapter 49: Sañjaya’s Enumeration of the Pāṇḍava Coalition (पाण्डवसैन्यसमागम-वर्णनम्)

जो पराक्रममें भगवान्‌ श्रीकृष्णके समान और इन्द्रियसंयममें युधिष्ठिरके तुल्य हैं, उन अभिमन्युको साथ लेकर पाण्डवोंने आपलोगोंसे युद्धकी तैयारी की है ।। यश्चैवाप्रतिमो वीर्ये धृष्टकेतुर्महायशा: । दुःसहः: समरे क्रुद्ध: शैशुपालिमहारथ:,जिसके पराक्रमकी कहीं तुलना नहीं है, शिशुपालका वह महारथी पुत्र महायशस्वी धृष्टकेतु समरभूमिमें कुपित होनेपर शत्रुओंके लिये दुःसह हो उठता है। उस चेदिराजके साथ पाण्डवलोग आपपर आक्रमण करनेकी तैयारी कर रहे हैं। उसने एक अक्षौहिणी सेनाके साथ आकर पाण्डवोंका पक्ष ग्रहण किया है

yaḥ parākrame bhagavān śrīkṛṣṇasya samaḥ, indriya-saṃyame ca yudhiṣṭhirasya tulyaḥ, taṃ abhimanyum saha nītvā pāṇḍavā yuṣmābhiḥ saha yuddhāya sajjāḥ. yaś caivāpratimo vīrye dhṛṣṭaketur mahāyaśāḥ, duḥsahaḥ samare kruddhaḥ śaiśupāli mahārathaḥ.

સંજય બોલ્યો— “પરાક્રમે ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ સમાન અને ઇન્દ્રિય-સંયમે યુધિષ્ઠિર સમો એવા અભિમન્યુને સાથે લઈને પાંડવોએ તમારાં વિરુદ્ધ યુદ્ધની તૈયારી કરી છે. અને મહાયશસ્વી ધૃષ્ટકેતુ પણ—જેનાં પરાક્રમની ઉપમા નથી, શિશુપાલનો તે મહારથી પુત્ર—સમરમાં ક્રોધિત થાય ત્યારે શત્રુઓ માટે અસહ્ય બની જાય છે. તે ચેદિરાજને સાથે લઈને પાંડવો તમારાં પર આક્રમણ કરવા ઉદ્યત છે; તે એક અક્ષૌહિણી સેનાસહિત આવીને તેમના પક્ષે જોડાયો છે.”

यःwho
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
अप्रतिमःincomparable
अप्रतिमः:
Karta
TypeAdjective
Rootअ-प्रतिम
FormMasculine, Nominative, Singular
वीर्येin valor/power
वीर्ये:
Adhikarana
TypeNoun
Rootवीर्य
FormNeuter, Locative, Singular
धृष्टकेतुःDhrishtaketu
धृष्टकेतुः:
Karta
TypeNoun
Rootधृष्टकेतु
FormMasculine, Nominative, Singular
महायशाःof great fame
महायशाः:
Karta
TypeAdjective
Rootमहा-यशस्
FormMasculine, Nominative, Singular
दुःसहःhard to withstand
दुःसहः:
Karta
TypeAdjective
Rootदुःसह
FormMasculine, Nominative, Singular
समरेin battle
समरे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसमर
FormMasculine, Locative, Singular
क्रुद्धःangered
क्रुद्धः:
Karta
TypeAdjective
Rootक्रुध्
Formक्त (past passive participle used adjectivally), Masculine, Nominative, Singular
शैशुपालिःson/descendant of Shishupala
शैशुपालिः:
Karta
TypeNoun
Rootशैशुपालि
FormMasculine, Nominative, Singular
महारथःgreat chariot-warrior
महारथः:
Karta
TypeNoun
Rootमहा-रथ
FormMasculine, Nominative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
Ś
Śrī Kṛṣṇa
Y
Yudhiṣṭhira
A
Abhimanyu
D
Dhṛṣṭaketu
Ś
Śiśupāla
C
Cedi (kingdom/lord of Cedi)
P
Pāṇḍavas