Shloka 64
यदा रथे गाण्डिवं वासुदेवं दिव्यं शडुखं पाउ्चजन्यं हयांश्न । तूणावक्षय्यौ देवदत्तं च मां च द्रष्टा युद्धे धार्तराष्ट्रोडन्वतप्स्यत्
yadā rathe gāṇḍīvaṃ vāsudevaṃ divyaṃ śaṅkhaṃ pāñcajanyaṃ hayāṃś ca | tūṇāv akṣayyau devadattaṃ ca māṃ ca draṣṭā yuddhe dhārtarāṣṭro ’nutapsyate ||
સંજય બોલ્યા—જ્યારે યુદ્ધમાં ધૃતરાષ્ટ્રપુત્ર રથ પર મારું ગાંડીવ ધનુષ્ય, સારથિ વાસુદેવ, દિવ્ય પાંજન્ય શંખ, રથમાં જોડાયેલા દિવ્ય અશ્વો, બાણોથી ભરેલા બે અક્ષય તૂણીર, મારું દેવદત્ત શંખ અને મને પણ જોશે—ત્યારે યુદ્ધનું પરિણામ વિચારી તે દહકતા પશ્ચાત્તાપ અને સંતાપથી ઘેરાઈ જશે.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the ethical weight of adharma: when one confronts the visible signs of righteous strength—Arjuna’s prowess and Kṛṣṇa’s divine guidance—inner certainty about the war’s outcome arises, bringing torment to the aggressor. It highlights how moral imbalance leads not only to external defeat but also to internal suffering.
Sañjaya reports a statement (voiced in Arjuna’s perspective) predicting Duryodhana’s reaction in battle: upon seeing Arjuna equipped with his famed bow, conch, quivers, and with Kṛṣṇa as charioteer, Duryodhana will be struck with anguish, anticipating the consequences of the impending war.