Shloka 16
अध्याय ३९: विदुरेण धृतराष्ट्राय नीत्युपदेशः
Timely Counsel, Association, and Kin-Duty
अन्यो धन प्रेतगतस्य भुड्न््ते वयांसि चाग्निश्व शरीरधातून् । द्वाभ्यामयं सह गच्छत्यमुत्र पुण्येन पापेन च वेष्ट्यमान:,मरे हुए मनुष्यका धन दूसरे लोग भोगते हैं, उसके शरीरकी धातुओंको पक्षी खाते हैं या आग जलाती है। यह मनुष्य पुण्य-पापसे बँधा हुआ इन्हीं दोनोंके साथ परलोकमें गमन करता है
anyo dhanaṁ pretagatasya bhuṅkte vayāṁsi cāgniś ca śarīradhātūn | dvābhyām ayaṁ saha gacchaty amutra puṇyena pāpena ca veṣṭyamānaḥ ||
મૃત મનુષ્યનું ધન બીજા લોકો ભોગવે છે; તેના શરીરના ધાતુઓને પક્ષીઓ ખાઈ જાય છે અથવા અગ્નિ ભસ્મ કરે છે. પરંતુ તે ખાલી હાથે નથી જતો—પુણ્ય અને પાપ, આ બે દ્વારા બંધાયેલો અને આવૃત થઈને, એ બંનેને સાથે લઈને પરલોકમાં ગમન કરે છે.
विदुर उवाच
Educational Q&A
Wealth and the body do not accompany a person after death; only one’s karma—merit and sin—travels with the individual to the next world. Therefore one should prioritize righteous conduct over attachment to possessions.
In Vidura’s counsel (vidura-nīti) within Udyoga Parva, he reminds the listener that death strips away external claims: others take the dead person’s wealth, the body is consumed by nature, and only the moral residue of actions (puṇya and pāpa) remains as the true companion beyond life.