Shloka 19
Vidura-nīti: Atithi-dharma, Trust, Counsel-Secrecy, and Traits of Sustainable Rule
Udyoga Parva, Adhyāya 38
Devanagari script
कुलवृद्धि च राजेन्द्र तस्मात् साधु समाचर । राजेन्द्र जो लोग अपने भलेकी इच्छा करते हैं, उन्हें अपने जाति-भाइयोंको उन्नतिशील बनाना चाहिये; इसलिये आप भलीभाँति अपने कुलकी वृद्धि करें ।। श्रेयसा योक्ष्यते राजन् कुर्वाणो ज्ञातिसत्क्रियाम्,राजन्! जो अपने कुटुम्बीजनोंका सत्कार करता है, वह कल्याणका भागी होता है
Transliteration
kulavṛddhi ca rājendra tasmāt sādhu samācara | śreyasā yokṣyate rājan kurvāṇo jñātisatkriyām ||
Translation
રાજેન્દ્ર! તેથી કુળની વૃદ્ધિ કરવી એ જ સદાચાર છે. જે રાજા પોતાના જ્ઞાતિ-બંધુઓનું સન્માન અને પાલન કરે છે, તે કલ્યાણ અને શ્રેયનો ભાગી બને છે.
Word by Word
कुलवृद्धिम्increase of the lineage/family
कुलवृद्धिम्:
Karma
TypeNoun
Rootकुलवृद्धि
FormFeminine, Accusative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
राजेन्द्रO king of kings
राजेन्द्र:
TypeNoun
Rootराजेन्द्र
FormMasculine, Vocative, Singular
तस्मात्therefore
तस्मात्:
TypeIndeclinable
Rootतस्मात्
साधुwell; properly
साधु:
TypeIndeclinable
Rootसाधु
समाचरpractice; conduct (yourself)
समाचर:
TypeVerb
Rootसम्-आ-चर्
FormImperative, Second, Singular, Parasmaipada
श्रेयसाby welfare; by the good
श्रेयसा:
Karana
TypeNoun
Rootश्रेयस्
FormNeuter, Instrumental, Singular
योक्ष्यतेwill be joined with; will attain
योक्ष्यते:
TypeVerb
Rootयुज्
FormFuture, Third, Singular, Atmanepada
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
कुर्वाणःdoing; performing
कुर्वाणः:
Karta
TypeVerb
Rootकृ
Formशतृ (present active participle), Masculine, Nominative, Singular
ज्ञाति-सत्क्रियाम्honoring of kinsmen; respectful treatment of relatives
ज्ञाति-सत्क्रियाम्:
Karma
TypeNoun
Rootज्ञाति-सत्क्रिया
FormFeminine, Accusative, Singular
Speaker
विदुर उवाच
Characters & Entities
V
ViduraK
King (addressed as rājendra/rājan; Dhṛtarāṣṭra in context)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes