Shloka 6

Ārjava, Satya, and the Virocana–Sudhanvan Exemplum

Udyoga-parva 35

Devanagari script

नाक्रोशी स्यान्नावमानी परस्य मित्रद्रोही नोत नीचोपसेवी । न चाभिमानी न च हीनवृत्तो रूक्षां वाचं रुषतीं वर्जयीत,दूसरोंको न तो गाली दे और न उनका अपमान करे, मित्रोंसे द्रोह तथा नीच पुरुषोंकी सेवा न करे, सदाचारसे हीन एवं अभिमानी न हो, रूखी तथा रोषभरी वाणीका परित्याग करे

Translation

કોઈને ગાળો ન આપે, કોઈનું અપમાન ન કરે; મિત્રદ્રોહ ન કરે અને નીચ લોકોની સેવા-ચાકરીમાં ન પડે. અહંકારી ન બને, સદાચારથી હીન ન બને; રૂક્ષ અને ક્રોધભરી વાણીનો ત્યાગ કરે.

Word by Word

नnot

आक्रोशीabuser; one who insults

स्यात्should be

नnor/not

अवमानीone who dishonors; contemptuous person

परस्यof another (person)

मित्रद्रोहीbetrayer of friends

नnor/not

उतand also; moreover

नीचोपसेवीone who serves low (base) people

नnot

चand

अभिमानीproud; self-conceited person

नnor/not

चand

हीनवृत्तःof degraded conduct; lacking good conduct

रूक्षाम्harsh (fem.)

वाचम्speech; words

रुषतीम्angry; wrathful

वर्जयीतshould avoid; should shun

Speaker

हंस उवाच

Dharma Sankata (Moral Dilemma)

War Context

Verse Rasa (Emotional Essence)

Philosophical Teaching

Political Layer

Meter (Chandas)

Sandhi Notes