Shloka 40
Udyoga-parva Adhyāya 34 — Vidura’s Counsel on Deliberation, Speech-Discipline, and Dharmic Kingship
Devanagari script
न देवा दण्डमादाय रक्षन्ति पशुपालवत् | यं तु रक्षितुमिच्छन्ति बुद्धया संविभजन्ति तम्,देवतालोग चरवाहोंकी तरह डंडा लेकर किसीका पहरा नहीं देते। वे जिसकी रक्षा करना चाहते हैं, उसे उत्तम बुद्धिसे युक्त कर देते हैं
Transliteration
na devā daṇḍam ādāya rakṣanti paśupālavat | yaṃ tu rakṣitum icchanti buddhyā saṃvibhajanti tam ||
Translation
દેવતાઓ ગોપાળની જેમ દંડ લઈને કોઈની રક્ષા કરતા નથી. જેને તેઓ રક્ષવા ઇચ્છે છે, તેને તેઓ વિવેકસભર ઉત્તમ બુદ્ધિ આપે છે—જેથી તે યોગ્ય નિર્ણયથી પોતાનું રક્ષણ અને કલ્યાણ કરી શકે.
Word by Word
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
देवाःthe gods
देवाः:
Karta
TypeNoun
Rootदेव
FormMasculine, Nominative, Plural
दण्डम्a staff, rod
दण्डम्:
Karma
TypeNoun
Rootदण्ड
FormMasculine, Accusative, Singular
आदायhaving taken (up)
आदाय:
TypeVerb
Rootआ + दा
Formल्यप् (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage), having taken
रक्षन्तिprotect
रक्षन्ति:
TypeVerb
Rootरक्ष्
FormPresent (Lat), Third, Plural, Parasmaipada
पशुपालवत्like a cattle-herd
पशुपालवत्:
TypeIndeclinable
Rootपशुपालवत्
यम्whom
यम्:
Karma
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Accusative, Singular
तुbut, indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
रक्षितुम्to protect
रक्षितुम्:
TypeVerb
Rootरक्ष्
Formतुमुन् (infinitive), to protect
इच्छन्तिwish, desire
इच्छन्ति:
TypeVerb
Rootइष्
FormPresent (Lat), Third, Plural, Parasmaipada
बुद्ध्याby/with intelligence
बुद्ध्या:
Karana
TypeNoun
Rootबुद्धि
FormFeminine, Instrumental, Singular
संविभजन्तिendow, apportion, bestow
संविभजन्ति:
TypeVerb
Rootसम् + वि + भज्
FormPresent (Lat), Third, Plural, Parasmaipada
तम्him
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
Speaker
विदुर उवाच
Characters & Entities
V
ViduraT
the gods (devāḥ)D
daṇḍa (staff/rod)P
paśupāla (herdsman)Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes