Shloka 16
Udyoga-parva Adhyāya 34 — Vidura’s Counsel on Deliberation, Speech-Discipline, and Dharmic Kingship
युधन्वोवाच पितापुत्रौ सहासीतां द्वौ विप्रौ क्षत्रियावपि । वृद्धौ वैश्यौ च शूद्रौ च न त्वन्यावितरेतरम्,सुधन्वाने कहा--विरोचन! पिता और पुत्र एक साथ एक आसनपर बैठ सकते हैं; दो ब्राह्मण, दो क्षत्रिय, दो वृद्ध, दो वैश्य और दो शूद्र भी एक साथ बैठ सकते हैं; किंतु दूसरे कोई दो व्यक्ति परस्पर एक साथ नहीं बैठ सकते
sudhanvovāca—virocana! pitāputrau sahāsītāṃ dvau viprau kṣatriyāv api | vṛddhau vaiśyau ca śūdrau ca na tv anyāv itaretaram ||
સુધન્વાએ કહ્યું—હે વિરોચન! પિતા અને પુત્ર એક સાથે એક જ આસન પર બેસી શકે છે. તેમ જ બે બ્રાહ્મણ, બે ક્ષત્રિય, બે વૃદ્ધ, બે વૈશ્ય અને બે શૂદ્ર પણ સાથે બેસી શકે છે; પરંતુ આ સિવાય બીજા કોઈ બે વ્યક્તિઓ પરસ્પર સમાન બનીને એક જ આસન પર બેસવા યોગ્ય નથી.
विरोचन उवाच
Educational Q&A
The verse states a rule of social propriety: shared seating signifies equality, so it is permitted only among certain paired relations (father–son) or within the same social category (two of the same varna) or among elders; otherwise, sitting together as equals is discouraged to preserve recognized social hierarchy.
In a didactic exchange addressed to Virocana, Sudhanvan lays down a norm of conduct about who may share the same seat, using it as a concrete marker of status, respect, and social boundaries within dharma-discourse.