Shloka 28
Udyoga Parva, Adhyaya 31 — Yudhiṣṭhira’s Instructions to Sañjaya
Peace Appeal and Five-Village Proposal
स त्वां गहें भारतानां विरोधा- दन्तो नूनं भवितायं प्रजानाम् । नो चेदिदं तव कर्मापराधात् कुरून् दहेत् कृष्णवर्त्मेव कक्षम्,अतः आप जो भरतवंशमें विरोध फैलाते हैं, इसके कारण मैं तो आपकी निन््दा करता हूँ: क्योंकि इस कौरव-पाण्डवविरोधसे निश्चय ही समस्त प्रजाओंका विनाश होगा। यदि आप मेरे कथनानुसार कार्य नहीं करेंगे तो आपके अपराधसे अर्जुन समस्त कौरववंशको उसी प्रकार दग्ध कर डालेंगे, जैसे आग घास-फ़ूसके समूहको जला देती है
sa tvāṃ garhe bhāratānāṃ virodhād anto nūnaṃ bhavitāyaṃ prajānām | no ced idaṃ tava karmāparādhāt kurūn dahet kṛṣṇavartmeva kakṣam ||
સંજય બોલ્યો—ભરતોમાં વિરુદ્ધતા ફેલાવવાના કારણે હું નિશ્ચયે તારી નિંદા કરું છું; કારણ કે આ વૈરથી પ્રજાનો વિનાશ અવશ્ય થશે. અને જો તું મારા કહ્યા પ્રમાણે ન કરેશ, તો તારા કર્મદોષથી અર્જુન કુરુઓને એ રીતે દહન કરશે, જેમ કાળી વાટ પર આગળ વધતી અગ્નિ સૂકા ઘાસના ઝાડઝાંખરને ભસ્મ કરી નાખે છે.
संजय उवाच
Educational Q&A
Stoking factional hostility within a lineage is an ethical failure with public consequences: the ruler’s or leader’s wrongful action (karmāparādha) can precipitate widespread ruin, and violence—once unleashed—spreads like fire through dry brush.
Sañjaya delivers a sharp warning: by sustaining the Kuru–Pāṇḍava conflict, the addressee is driving the realm toward catastrophe. He predicts that if corrective action is not taken, Arjuna will destroy the Kurus, compared to fire consuming a thicket.