Shloka 106
अध्याय २९ — वासुदेव–संजय संवादः
Karma, Varṇa-Dharma, and the Ethics of Governance
श्लाघस्व मां कुशलिन सम तेभ्यो हानामयं तात पृच्छेर्जघन्यम् । तात! जो अअभ्रोत्रिय (शूद्र) वृद्ध पुरुष मनस्वी तथा शील और बलसे सम्पन्न हैं एवं हस्तिनापुरमें निवास करते हैं
ślāghasva māṁ kuśalina sama tebhyo hānāmayaṁ tāta pṛccher jaghanyam | tāta! ye ’śrotriyāḥ (śūdrāḥ) vṛddhāḥ puruṣā manasvinaḥ tathā śīla-bala-sampannāḥ hastināpure nivasanty, ye yathāśakti kiñcid dharmam ācarantaḥ asmāsu śubha-kāmanāṁ kurvanti punaḥ punaś ca asmān smaranti, tebhyaḥ sarvebhyo ’smākaṁ kuśala-vārttāṁ nivedaya | tataḥ paścāt teṣāṁ svāsthya-vārttāṁ pṛccha ||
યુધિષ્ઠિરે કહ્યું—“હે સૌભાગ્યશાળી! તેઓ સૌને મારા પ્રણામ કહેજે અને, પ્રિય, તેમની કુશળ-ક્ષેમ તથા રોગમુક્ત સ્થિતિ પૂછજે. ખાસ કરીને હસ્તિનાપુરમાં વસતા તે વૃદ્ધ પુરુષો—જે શૂદ્ર છે અને વૈદિક અધ્યયનના અધિકારી નથી, છતાં દૃઢમન, શીલ અને બળથી સંપન્ન છે; જે યથાશક્તિ ધર્મનું આચરણ કરે છે, અમારા હિતની કામના રાખે છે અને વારંવાર અમને સ્મરે છે—તેમને સૌને અમારી કુશળતા જણાવજે. પછી સાવધાનીથી તેમના આરોગ્યની પૂછપરછ કરજે।”
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
Even amid political crisis, a leader’s dharma includes remembering and honoring ordinary well-wishers—especially elders—regardless of scholarly status or social rank, and actively inquiring into their welfare and health.
Yudhiṣṭhira instructs a messenger to convey the Pāṇḍavas’ well-being to supportive residents of Hastināpura—particularly elderly, high-minded śūdra men who practice dharma as they can—and then to ask after their health.