Shloka 30
अम्बा–राम–भीष्म संवादः
Amba–Rama–Bhishma Dialogue on Vow and Refuge
Devanagari script
प्रत्याख्याता हि शाल्वेन त्वया5डनीतेति भारत । तस्मादिमां मन्नियोगात् प्रतिगृह्लीष्व भारत,भारत! तुम इसे हरकर लाये थे। इसी कारणसे शाल्वराजने इसके साथ विवाह करनेसे इन्कार कर दिया है; अत: अब तुम मेरी आज्ञासे इसे ग्रहण कर लो
Transliteration
pratyākhyātā hi śālvena tvayāḍanīteti bhārata | tasmād imāṃ manniyogāt pratigṛhlīṣva bhārata ||
Translation
હે ભારત! ‘તમે તેને અપહરણ કરીને લાવ્યા’ એ કારણે જ શાલ્વે તેને નકારી છે. તેથી મારી આજ્ઞાથી તેને સ્વીકારી લો, હે ભારત।
Word by Word
प्रत्याख्याताrejected
प्रत्याख्याता:
Karta
TypeAdjective
Rootप्रत्याख्यात (कृदन्त-प्रातिपदिक; धातु: ख्या + प्रति + आ)
FormFeminine, Nominative, Singular
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
शाल्वेनby Śālva
शाल्वेन:
Karana
TypeNoun
Rootशाल्व
FormMasculine, Instrumental, Singular
त्वयाby you
त्वया:
Karana
TypePronoun
Rootत्वद्
FormMasculine/Feminine, Instrumental, Singular
अनीताbrought (here)
अनीता:
Karta
TypeAdjective
Rootआनीत (कृदन्त-प्रातिपदिक; धातु: नी + आ)
FormFeminine, Nominative, Singular
इतिthus/quoting
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
भारतO Bhārata
भारत:
TypeNoun
Rootभारत
FormMasculine, Vocative, Singular
तस्मात्therefore/from that reason
तस्मात्:
TypeIndeclinable
Rootतस्मात् (तद्-प्रातिपदिक)
इमाम्this (woman)
इमाम्:
Karma
TypePronoun
Rootइदम्
FormFeminine, Accusative, Singular
मत्from me
मत्:
Apadana
TypePronoun
Rootअस्मद् (मत्-आदेश)
FormMasculine/Feminine, Ablative, Singular
नियोगात्from (my) command/appointment
नियोगात्:
Apadana
TypeNoun
Rootनियोग
FormMasculine, Ablative, Singular
प्रतिगृह्णीष्वaccept (her)
प्रतिगृह्णीष्व:
TypeVerb
Rootप्रति-ग्रह्
FormImperative, Second, Singular, Parasmaipada
भारतO Bhārata
भारत:
TypeNoun
Rootभारत
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
राम उवाच
Characters & Entities
R
Rāma (Balarāma)Ś
ŚālvaB
Bhārata (addressed person)T
the woman/bride (imām)Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes