Shloka 16
अम्बा–राम–भीष्म संवादः
Amba–Rama–Bhishma Dialogue on Vow and Refuge
Devanagari script
राम उवाच स्मराम्यहं पूर्वकृतां प्रतिज्ञामृषिसत्तम | तथैव च चरिष्यामि यथा साम्नैव लप्स्यते,परशुरामजी बोले--मुनिश्रेष्ठ! मुझे अपनी पहलेकी की हुई प्रतिज्ञाका स्मरण है, तथापि मैं ऐसा प्रयत्न करूँगा कि सामनीतिसे ही काम बन जाय
Transliteration
rāma uvāca smarāmy ahaṃ pūrvakṛtāṃ pratijñām ṛṣisattama | tathaiva ca cariṣyāmi yathā sāmnaiva lapsyate ||
Translation
રામ બોલ્યા—“હે ઋષિશ્રેષ્ઠ! મને પૂર્વે કરેલી પ્રતિજ્ઞા સ્મરણ છે. તેમ છતાં હું એવો માર્ગ અપનાવીશ કે આ કાર્ય સામ-નીતિથી જ સિદ્ધ થઈ જાય.”
Word by Word
रामःRama (Parashurama)
रामः:
Karta
TypeNoun
Rootराम
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Singular, Parasmaipada
स्मindeed/just (particle)
स्म:
TypeIndeclinable
Rootस्म
स्मरामिI remember
स्मरामि:
TypeVerb
Rootस्मृ
FormPresent, First, Singular, Parasmaipada
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअहम्
Form—, Nominative, Singular
पूर्वकृताम्previously made
पूर्वकृताम्:
TypeAdjective
Rootपूर्वकृत
FormFeminine, Accusative, Singular
प्रतिज्ञाम्vow/promise
प्रतिज्ञाम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्रतिज्ञा
FormFeminine, Accusative, Singular
ऋषिसत्तमO best of sages
ऋषिसत्तम:
TypeNoun
Rootऋषिसत्तम
FormMasculine, Vocative, Singular
तथाthus/in that manner
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
चरिष्यामिI shall act/conduct myself
चरिष्यामि:
TypeVerb
Rootचर्
FormSimple Future, First, Singular, Parasmaipada
यथाso that/as
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
साम्नाby conciliation/peaceful means
साम्ना:
Karana
TypeNoun
Rootसामन्
FormNeuter, Instrumental, Singular
एवonly/indeed
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
लप्स्यतेwill be obtained/achieved
लप्स्यते:
TypeVerb
Rootलभ्
FormSimple Future, Third, Singular, Atmanepada
Speaker
राम उवाच
Characters & Entities
R
Rāma (Paraśurāma)Ṛ
Ṛṣisattama (an addressed best of sages)Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes