Shloka 3

अम्बा-शाल्वसंवादः | Amba’s Appeal to Śālva and His Refusal

Devanagari script

भीष्म उवाच शृणु दुर्योधन कथां सहैभिवसुधाधिपै: । यदर्थ युधि सम्प्रेक्ष्य नाहं हन्‍यां शिखण्डिनम्‌,भीष्मजीने कहा--दुर्योधन! मैं जिस कारणसे समरांगणमें प्रहार करते देखकर भी शिखण्डीको नहीं मारुँगा, उसकी कथा कहता हूँ, इन भूमिपालोंके साथ सुनो

Transliteration

bhīṣma uvāca: śṛṇu duryodhana kathāṃ saha ebhir vasudhādhipaiḥ | yadarthaṃ yudhi samprekṣya nāhaṃ hanyāṃ śikhaṇḍinam ||

Translation

ભીષ્મે કહ્યું—દુર્યોધન! આ રાજાઓ સાથે સાંભળ. યુદ્ધમાં શિખંડી પ્રહાર કરતો દેખાય તોય હું તેને કેમ નહીં મારું, તેનું કારણ હું કહું છું.

Word by Word

• भीष्मः: Bhishma
• भीष्मः: Karta
• Type: Noun
• Root: भीष्म
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• उवाच: said
• Type: Verb
• Root: वच्
• Form: Perfect, Third, Singular, Parasmaipada

• शृणु: listen
• Type: Verb
• Root: श्रु
• Form: Imperative, Second, Singular, Parasmaipada

• दुर्योधन: O Duryodhana
• दुर्योधन: Sampradana
• Type: Noun
• Root: दुर्योधन
• Form: Masculine, Vocative, Singular

• कथाम्: story, account
• कथाम्: Karma
• Type: Noun
• Root: कथा
• Form: Feminine, Accusative, Singular

• सह: together with
• Type: Indeclinable
• Root: सह

• एभिः: with these
• एभिः: Karana
• Type: Pronoun
• Root: इदम्
• Form: Masculine/Neuter, Instrumental, Plural

• वसुधाधिपैः: with the kings (lords of the earth)
• वसुधाधिपैः: Karana
• Type: Noun
• Root: वसुधाधिप
• Form: Masculine, Instrumental, Plural

• यत्: which, what
• यत्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: यद्
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• अर्थम्: reason, purpose
• अर्थम्: Karma
• Type: Noun
• Root: अर्थ
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• युधि: in battle
• युधि: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: युध्
• Form: Feminine, Locative, Singular

• सम्प्रेक्ष्य: having seen, observing
• Type: Verb
• Root: सम्+प्रेक्ष्
• Form: Absolutive (Gerund), Active

• न: not
• Type: Indeclinable
• Root: न

• अहम्: I
• अहम्: Karta
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• हन्याम्: would kill
• Type: Verb
• Root: हन्
• Form: Optative, First, Singular, Parasmaipada

• शिखण्डिनम्: Shikhandin
• शिखण्डिनम्: Karma
• Type: Noun
• Root: शिखण्डिन्
• Form: Masculine, Accusative, Singular

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

• Bhishma
• Duryodhana
• Shikhandin
• kings (vasudhādhipa)