Shloka 12
Devanagari script
अपश्यं ता महाबाहो तिस््र: कन्या: स्वलंकृता: । राज्ञश्नेव समाहूतान् पार्थिवान् पृथिवीपते,महाबाहो! वहाँ पहुँचकर मैंने वस्त्राभूषणोंसे अलंकृत हुई उन तीनों कन्याओंको देखा। पृथ्वीपते! वहाँ उसी समय आमन्त्रित होकर आये हुए सम्पूर्ण राजाओंपर भी मेरी दृष्टि पड़ी
Translation
મહાબાહો! ત્યાં પહોંચીને મેં વસ્ત્ર-આભૂષણોથી અલંકૃત થયેલી તે ત્રણેય કન્યાઓને જોઈ; અને હે પૃથ્વીપતે! આમંત્રિત થઈને આવેલા સર્વ રાજાઓ પર પણ મારી નજર પડી.
Word by Word
अपश्यम्I saw
अपश्यम्:
Karta
TypeVerb
Rootदृश् (पश्य)
FormImperfect (Laṅ), 1st, Singular, Parasmaipada
ताःthose (f.)
ताः:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Accusative, Plural
महाबाहोO mighty-armed one
महाबाहो:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमहाबाहु
FormMasculine, Vocative, Singular
तिस्रःthree
तिस्रः:
Karma
TypeNumeral
Rootत्रि
FormFeminine, Accusative, Plural
कन्याःmaidens/daughters
कन्याः:
Karma
TypeNoun
Rootकन्या
FormFeminine, Accusative, Plural
स्वलङ्कृताःwell-adorned
स्वलङ्कृताः:
Karma
TypeAdjective
Rootसु + अलङ्कृत (अलङ्कृ)
FormFeminine, Accusative, Plural
राज्ञःof the king
राज्ञः:
Adhikarana
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Genitive, Singular
इवas if/like
इव:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootइव
समाहूतान्summoned/invited
समाहूतान्:
Karma
TypeAdjective
Rootसम् + आहूत (ह्वा)
FormMasculine, Accusative, Plural
पार्थिवान्kings/earthly rulers
पार्थिवान्:
Karma
TypeNoun
Rootपार्थिव
FormMasculine, Accusative, Plural
पृथिवीपतेO lord of the earth
पृथिवीपते:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपृथिवीपति
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes