Previous Verse
Next Verse

Shloka 3

Bhīṣma’s Appraisal of Pāṇḍava-Alliance Warriors (Śikhaṇḍin, Dhṛṣṭadyumna, and Allied Kings)

नरेश! अब यदि पाण्डवोंकी सेनाके विषयमें भी जानकारी करनेके लिये तुम्हारे मनमें कौतूहल हो तो इन भूमिपालोंके साथ तुम उनके रथियोंकी गणना सुनो ।। स्वयं राजा रथोदार: पाण्डव: कुन्तिनन्दन: । अग्निवत्‌ समरे तात चरिष्यति न संशय:

nareśa! atha yadi pāṇḍavānāṁ senā-viṣaye ’pi jñātuṁ tava manasi kautūhalaṁ bhavet, tarhi ebhir bhūmipālaiḥ saha teṣāṁ rathināṁ gaṇanāṁ śṛṇu. svayaṁ rājā rathodāraḥ pāṇḍavaḥ kuntīnandanaḥ; agnivat samare tāta cariṣyati na saṁśayaḥ.

ભીષ્મ બોલ્યા—હે નરેશ! જો પાંડવોની સેના વિષે પણ તારા મનમાં કૌતૂહલ હોય, તો આ ભૂપાલો સાથે તેમની રથીઓની ગણના સાંભળ. સ્વયં કુંતીનંદન પાંડવ, ઉત્તમ રથબળ ધરાવતો રાજા—હે તાત—સમરમાં અગ્નિ સમાન સર્વત્ર વિહરશે; તેમાં સંશય નથી.

स्वयम्himself
स्वयम्:
TypeIndeclinable
Rootस्वयम्
राजाking
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Nominative, Singular
रथोदारःhaving a chariot as his belly (i.e., always in the chariot; epithet)
रथोदारः:
Karta
TypeAdjective
Rootरथोदर
FormMasculine, Nominative, Singular
पाण्डवःthe Pandava (Arjuna)
पाण्डवः:
Karta
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Nominative, Singular
कुन्तिनन्दनःson of Kunti
कुन्तिनन्दनः:
Karta
TypeNoun
Rootकुन्तिनन्दन
FormMasculine, Nominative, Singular
अग्निवत्like fire
अग्निवत्:
TypeIndeclinable
Rootअग्निवत्
समरेin battle
समरे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसमर
FormMasculine, Locative, Singular
तातdear one / father (vocative address)
तात:
TypeNoun
Rootतात
FormMasculine, Vocative, Singular
चरिष्यतिwill act / will move / will fight
चरिष्यति:
TypeVerb
Rootचर्
FormSimple Future (Luṭ), 3rd, Singular, Parasmaipada
not
:
TypeIndeclinable
Root
संशयःdoubt
संशयः:
TypeNoun
Rootसंशय
FormMasculine, Nominative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
D
Dhṛtarāṣṭra (implied by nareśa)
P
Pāṇḍavas
Y
Yudhiṣṭhira (as Pāṇḍava, Kuntīnandana, rājā)
K
Kuntī
B
Bhūmipālas (kings/rulers)
R
Rathins (chariot-warriors)