Shloka 4
Pāṇḍava-senā-niryāṇa and Vyūha-vibhāga (पाण्डवसेनानिर्याण तथा व्यूहविभाग)
Devanagari script
अवाक्शिरा भीमसेन: समुदैक्षत केशवम् | नेत्राभ्यां लोहितान्ताभ्यामाशीविष इव श्वसन्
Transliteration
avākśirā bhīmasenaḥ samudaikṣata keśavam | netrābhyāṃ lohitāntābhyām āśīviṣa iva śvasan |
Translation
ભીમસેને માથું ઝુકાવી કેશવ તરફ જોયું. વિષધર સર્પની જેમ ફુફકારતો, આંખોના ખૂણા લાલ થયેલા નેત્રોથી તે શ્વાસ ખેંચતો હતો.
Word by Word
अवाक्शिराःwith head bent down
अवाक्शिराः:
Karta
TypeAdjective
Rootअवाक्शिरस्
FormMasculine, Nominative, Singular
भीमसेनःBhimasena
भीमसेनः:
Karta
TypeNoun
Rootभीमसेन
FormMasculine, Nominative, Singular
समुदैक्षतlooked at, beheld
समुदैक्षत:
TypeVerb
Rootसम् + उद् + ईक्ष्
FormImperfect (Lan), 3rd, Singular
केशवम्Keshava (Krishna)
केशवम्:
Karma
TypeNoun
Rootकेशव
FormMasculine, Accusative, Singular
नेत्राभ्याम्with (his) two eyes
नेत्राभ्याम्:
Karana
TypeNoun
Rootनेत्र
FormNeuter, Instrumental, Dual
लोहितान्ताभ्याम्having red ends/corners (i.e., red-rimmed)
लोहितान्ताभ्याम्:
Karana
TypeAdjective
Rootलोहितान्त
FormNeuter, Instrumental, Dual
आशीविषःa venomous serpent
आशीविषः:
Karta
TypeNoun
Rootआशीविष
FormMasculine, Nominative, Singular
इवlike, as if
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
श्वसन्breathing, hissing
श्वसन्:
Karta
TypeVerb
Rootश्वस्
Formशतृ (present active participle), Masculine, Nominative, Singular
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaB
Bhīmasena (Bhīma)K
Keśava (Kṛṣṇa)Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes