Shloka 10
अग्निस्तुति, इन्द्रदर्शन, नहुष-भयवर्णन
Agni-hymn, discovery of Indra, and the Nahuṣa threat
Devanagari script
शल्य उवाच प्रविश्यापस्ततो वह्निः ससमुद्रा: सपल्वला: । आससाद सरस्तच्च गूढो यत्र शतक्रतु:,शल्य कहते हैं--युधिष्ठि!! तदनन्तर अग्निदेव छोटे गड़ढेसे लेकर बड़े-से-बड़े समुद्रतकके जलमें प्रवेश करके पता लगाते हुए क्रमश: उस सरोवरमें जा पहुँचे, जहाँ इन्द्र छिपे हुए थे
Translation
શલ્ય બોલ્યા— “યુધિષ્ઠિર! ત્યારબાદ અગ્નિદેવે નાના ખાડાંના પાણીથી માંડી મહાસમુદ્ર સુધીના જળમાં પ્રવેશ કરીને શોધ કરતાં કરતાં ક્રમે તે સરોવર સુધી પહોંચ્યા, જ્યાં શતક્રતુ ઇન્દ્ર છુપાયેલા હતા.”
Word by Word
शल्यःShalya
शल्यः:
Karta
TypeNoun
Rootशल्य
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect (Paroksha), 3rd, Singular, Parasmaipada
प्रविश्यhaving entered
प्रविश्य:
TypeVerb
Rootप्र-विश्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Active
अपःwaters
अपः:
Karma
TypeNoun
Rootअप्
FormFeminine, Accusative, Plural
ततःthen; thereafter
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
वह्निःFire (Agni)
वह्निः:
Karta
TypeNoun
Rootवह्नि
FormMasculine, Nominative, Singular
स-समुद्राःtogether with oceans (i.e., including oceans)
स-समुद्राः:
Karma
TypeAdjective
Rootसमुद्र
FormFeminine, Accusative, Plural
स-पल्वलाःtogether with ponds/puddles (i.e., including ponds)
स-पल्वलाः:
Karma
TypeAdjective
Rootपल्वल
FormFeminine, Accusative, Plural
आससादreached; came to
आससाद:
TypeVerb
Rootआ-√सद्
FormPerfect (Paroksha), 3rd, Singular, Parasmaipada
सरःlake
सरः:
Karma
TypeNoun
Rootसरस्
FormNeuter, Accusative, Singular
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
गूढःhidden
गूढः:
TypeAdjective
Rootगूढ
FormMasculine, Nominative, Singular, क्त (past passive participle)
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootयत्र
शतक्रतुःIndra (the 'hundred-sacrifices' one)
शतक्रतुः:
Karta
TypeNoun
Rootशतक्रतु
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
शल्य उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes