Shloka 8
Rukmī’s Offer of Aid and Arjuna’s Refusal (रुक्मिप्रस्तावः—अर्जुनप्रत्याख्यानम्)
Devanagari script
वयमेकस्य शृण्वाना महाबुद्धिमतो रणे । भवन्तस्तु पृथक् सर्वे स्वबुद्धिवशवर्तिन:
Translation
તેઓ બોલ્યા—“અમે યુદ્ધમાં એક મહાબુદ્ધિમાન પુરુષની આજ્ઞા સાંભળીએ અને માનીએ છીએ; પરંતુ તમે બધા અલગ-અલગ પોતાની-પોતાની બુદ્ધિના વશમાં રહી વર્તો છો.”
Word by Word
वयम्we
वयम्:
Karta
TypeNoun
Rootअस्मद्
Form—, Nominative, Plural
एकस्यof one (person)
एकस्य:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootएक
FormMasculine, Genitive, Singular
शृण्वानाःlistening (to), obeying (lit. hearing)
शृण्वानाः:
Karta
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
FormPresent (वर्तमान), —, Plural, Masculine, Nominative, Parasmaipada (active participle)
महाबुद्धिमतःof the very intelligent (one)
महाबुद्धिमतः:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootमहाबुद्धिमत्
FormMasculine, Genitive, Singular
रणेin battle
रणे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootरण
FormMasculine, Locative, Singular
भवन्तःyou (honorific), sirs
भवन्तः:
Karta
TypeNoun
Rootभवत्
FormMasculine, Nominative, Plural
तुbut, however
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
पृथक्separately
पृथक्:
TypeIndeclinable
Rootपृथक्
सर्वेall
सर्वे:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Nominative, Plural
स्वबुद्धिवशवर्तिनःacting under the control of one’s own intellect (self-willed)
स्वबुद्धिवशवर्तिनः:
Karta
TypeAdjective
Rootस्वबुद्धिवशवर्तिन्
FormMasculine, Nominative, Plural
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes