Shloka 4
धृतराष्ट्रस्य वंशोपदेशः
Dhṛtarāṣṭra’s Dynastic Counsel on Legitimate Rule
“तात! जैसे प्रतीपपुत्र शान्तनु इस कुलकी भलाईमें ही लगे रहे
tāta! yathā pratīpaputraḥ śāntanuḥ asya kulasya hitāyaiva nityaṃ pravṛttaḥ, yathā ca devavrato bhīṣmaḥ asya kulasya vṛddhaye iha sthitaḥ, tathā satya-pratijñaḥ jitendriyaś ca rājā pāṇḍur api āsīt. sa kurukulasyādhipatir api san sadā dharme eva manaḥ nyaveśayat. sa uttama-vrata-pālakaḥ ekāgra-cittaś ca āsīt. jyeṣṭhāya rājyaṃ adadād dhṛtarāṣṭrāya dhīmate, yavīyase tathā kṣattre kurūṇāṃ vaṃśa-vardhanaḥ.
બાળક! જેમ પ્રતીપપુત્ર શાંતનુ આ કુળના હિતમાં જ લાગેલા રહ્યા, જેમ દેવવ્રત ભીષ્મ કુળવૃદ્ધિ માટે અહીં દૃઢપણે સ્થિત છે, તેમ જ સત્ય-પ્રતિજ્ઞ અને જીતેન્દ્રિય રાજા પાંડુ પણ હતા. કુરુઓના રાજા હોવા છતાં તેમનું મન સદા ધર્મમાં જ લાગેલું રહેતું; તેઓ ઉત્તમ વ્રતના પાલક અને ચિત્તે એકાગ્ર હતા. કુરુવંશ વધારનાર પાંડુએ પોતાના જ્યેષ્ઠ ભાઈ બુદ્ધિમાન ધૃતરાષ્ટ્રને તથા કનિષ્ઠ ક્ષત્ત્ર વિદુરને રાજ્ય ધરોવરરૂપે સોંપ્યું।
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse praises rulers who subordinate personal power to dharma and the welfare of the lineage. Pāṇḍu is held up as a model of self-control and vow-keeping, showing that legitimate authority is sustained by ethical restraint and responsible stewardship.
Vāyudeva addresses someone affectionately (“tāta”) and recalls exemplary figures of the Kuru line—Śāntanu, Bhīṣma, and Pāṇḍu. He emphasizes that Pāṇḍu, though king, remained devoted to dharma and entrusted the kingdom to his elder brother Dhṛtarāṣṭra and to the younger kṣattṛ (Vidura) as a protected charge.