Shloka 9

Droṇa–Vidura–Gāndhārī Counsel in the Royal Assembly (धर्मार्थयुक्ता सभा-उपदेश-प्रकरणम्)

Devanagari script

पिता यवीयानस्माकं क्षत्ता धर्मविदां वर: । पुत्रशोकाभिसंतप्त: किमाह धृतराष्ट्रजम्‌

Transliteration

pitā yavīyān asmākaṃ kṣattā dharmavidāṃ varaḥ | putraśokābhisaṃtaptaḥ kim āha dhṛtarāṣṭrajam ||

Translation

યુધિષ્ઠિરે કહ્યું—અમારા પિતાના નાના ભાઈ, ક્ષત્તા વિદુર—ધર્મજ્ઞોમાં શ્રેષ્ઠ—પુત્રશોકથી સંતપ્ત થઈ ધૃતરાષ્ટ્રપુત્રને શું બોલ્યા?

Word by Word

• पिता: father
• पिता: Karta
• Type: Noun
• Root: पितृ
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• यवीयान्: younger
• यवीयान्: Karta
• Type: Adjective
• Root: यवीयस्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• अस्माकम्: of us / our
• अस्माकम्: Adhikarana
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्
• Form: —, Genitive, Plural

• क्षत्ता: charioteer/counsellor (the sūta/minister named Kṣattā, i.e., Vidura)
• क्षत्ता: Karta
• Type: Noun
• Root: क्षत्तृ
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• धर्मविदाम्: of the knowers of dharma
• धर्मविदाम्: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: धर्मविद्
• Form: Masculine, Genitive, Plural

• वरः: the best
• वरः: Karta
• Type: Noun
• Root: वर
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• पुत्रशोकाभिसंतप्तः: afflicted (heated) by grief for (his) son
• पुत्रशोकाभिसंतप्तः: Karta
• Type: Adjective
• Root: अभि-सम्-तप् (क्त)
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• किम्: what
• किम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: किम्
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• आह: said
• आह: Karta
• Type: Verb
• Root: अह्
• Form: Perfect (Liṭ), 3rd, Singular

• धृतराष्ट्रजम्: to the son of Dhṛtarāṣṭra
• धृतराष्ट्रजम्: Karma
• Type: Noun
• Root: धृतराष्ट्रज
• Form: Masculine, Accusative, Singular

Speaker

युधिष्टिर उवाच

Characters & Entities

• Yudhiṣṭhira
• Vidura (Kṣattā)
• Dhṛtarāṣṭra
• Dhṛtarāṣṭra’s son (Kaurava; likely Duryodhana)
• Vidura’s son (implied by 'putraśoka')