Shloka 5
भीष्मस्य दुर्योधनं प्रति कुलहितोपदेशः | Bhīṣma’s Counsel to Duryodhana on Dynastic Welfare
Devanagari script
अकरोन्मयि यत् पापं भवती सुमहात्ययम् | अपाकीर्णोउस्मि यन्मातस्तद् यश: कीर्तिनाशनम्,तुमने मेरे प्रति जो अत्याचार किया है, वह महान् कष्टदायक है। माता! तुमने जो मुझे पानीमें फेंक दिया, वह मेरे लिये यश और कीर्तिका नाशक बन गया
Transliteration
akaromayi yat pāpaṃ bhavatī sumahātyayam | apākīrṇo’smi yan mātas tad yaśaḥ kīrtināśanam ||
Translation
કર્ણે કહ્યું— મારા પ્રત્યે તું જે પાપ કર્યું, તે મહા અપરાધ છે; એથી જ મને ઘોર દુઃખ ભોગવવું પડ્યું. માતા, તું મને પાણીમાં ફેંકી દીધો તેથી હું પરિત્યક્ત સમાન જીવ્યો; અને એ જ મારા યશ અને કીર્તિનો નાશક બન્યું.
Word by Word
अकरोत्did/made
अकरोत्:
TypeVerb
Rootकृ
FormLuṅ (Aorist), 3, Singular, Parasmaipada
मयिin/against me
मयि:
Adhikarana
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Locative, Singular
यत्which/that (deed)
यत्:
Karma
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Accusative, Singular
पापम्sin/evil act
पापम्:
Karma
TypeNoun
Rootपाप
FormNeuter, Accusative, Singular
भवतीyou (lady)
भवती:
Karta
TypePronoun
Rootभवत्
FormFeminine, Nominative, Singular
सुमहात्ययम्a very great calamity/overstepping
सुमहात्ययम्:
TypeAdjective
Rootसुमहात्यय
FormMasculine, Nominative, Singular
अपाकीर्णःcast away/thrown off
अपाकीर्णः:
TypeAdjective
Rootअपाकीर्ण
FormMasculine, Nominative, Singular
अस्मिI am
अस्मि:
TypeVerb
Rootअस्
FormLaṭ (Present), 1, Singular, Parasmaipada
यत्because/that (fact) which
यत्:
Karma
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Accusative, Singular
मातःO mother
मातः:
TypeNoun
Rootमातृ
FormFeminine, Vocative, Singular
तत्that (act/thing)
तत्:
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Nominative, Singular
यशःfame
यशः:
TypeNoun
Rootयशस्
FormNeuter, Nominative, Singular
कीर्तिनाशनम्destroyer of reputation
कीर्तिनाशनम्:
TypeAdjective
Rootकीर्तिनाशन
FormNeuter, Nominative, Singular
Speaker
कर्ण उवाच
Characters & Entities
K
KarnaM
Mother (Kunti, implied)W
water (river/waters, implied)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes