Shloka 57
उद्योगपर्व — अध्याय १४० (कृष्णेन कर्णं प्रति पाण्डवबल-वैशिष्ट्यप्रदर्शनम्) / Udyoga Parva, Chapter 140
Krishna’s appraisal of Pandava advantage and war portents
Devanagari script
समुपानय कौन्तेयं युद्धाय मम केशव । मन्त्रसंवरणं कुर्वन् नित्यमेव परंतप,शत्रुओंकोी संताप देनेवाले केशव! आप इस मन्त्रणाको सदा गुप्त रखते हुए ही कुन्तीकुमार अर्जुनको मेरे साथ युद्ध करनेके लिये ले आवें
Transliteration
samupānaya kaunteyaṃ yuddhāya mama keśava | mantra-saṃvaraṇaṃ kurvan nityam eva paraṃtapa ||
Translation
કર્ણે કહ્યું—હે કેશવ! કૌંતેય અર્જુનને મારી સાથે યુદ્ધ કરવા માટે લઈ આવો. હે પરંતપ! આ મંત્રણા સદા ગુપ્ત રાખીને જ એવું કરજો.
Word by Word
समुपानयbring (here), lead (here)
समुपानय:
TypeVerb
Rootउप-नी (नीञ्)
Formलोट्, परस्मैपदम्, मध्यम, एकवचन
कौन्तेयम्the son of Kunti (Arjuna)
कौन्तेयम्:
Karma
TypeNoun
Rootकौन्तेय
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
युद्धायfor battle
युद्धाय:
Sampradana
TypeNoun
Rootयुद्ध
Formनपुंसकलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन
ममof/for me, my
मम:
TypePronoun
Rootअस्मद्
Formत्रिलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
केशवO Keshava
केशव:
TypeNoun
Rootकेशव
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
मन्त्रसंवरणम्the concealment of counsel/plan
मन्त्रसंवरणम्:
Karma
TypeNoun
Rootमन्त्र-संवरण
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
कुर्वन्doing, while doing
कुर्वन्:
Karta
TypeVerb
Rootकृ
Formशतृ, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
नित्यम्always
नित्यम्:
TypeIndeclinable
Rootनित्य
एवindeed, just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
परंतपO scorcher of foes
परंतप:
TypeNoun
Rootपरंतप
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
Speaker
कर्ण उवाच
Characters & Entities
K
KarnaK
Keshava (Krishna)K
Kaunteya (Arjuna)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes