Shloka 9
Kṛṣṇasya Karṇam Prati Sāntvavacana
Kṛṣṇa’s Conciliatory Address to Karṇa
Devanagari script
मिथ्योपचरिता होते वर्तमाना हानु प्रिये | अहितत्वाय कल्पन्ते दोषा भरतसत्तम,भरतश्रेष्ठ! तुमने पाण्डवोंके साथ सदा मिथ्या बर्ताव--छल-कपट ही किया है तो भी ये सदा तुम्हारा प्रिय करनेमें ही लगे रहे हैं। अतः तुम्हारे ये ईर्ष्या-द्वेष आदि दोष तुम्हारा ही अहित करनेवाले होंगे
Translation
હે ભરતશ્રેષ્ઠ! તું પાંડવો સાથે સદા મિથ્યા વ્યવહાર—છલકપટ—કર્યો છે, છતાં તેઓ હંમેશાં તને પ્રિય થાય તે જ કરવા તત્પર રહ્યા છે. તેથી ઈર્ષ્યા-દ્વેષ વગેરે તારા આ દોષો અંતે તારા જ અહિતનું કારણ બનશે.
Word by Word
मिथ्याfalsely
मिथ्या:
TypeIndeclinable
Rootमिथ्या
उपचरिताःhaving behaved/treated (in a certain way)
उपचरिताः:
Karta
TypeAdjective
Rootउपचरित
FormMasculine, Nominative, Plural
होतेthey two are / become
होते:
TypeVerb
Rootभू
FormPresent, 3rd, Dual
वर्तमानाःbeing, remaining, continuing
वर्तमानाः:
Karta
TypeAdjective
Rootवर्तमान
FormMasculine, Nominative, Plural
हानुO Hānu (vocative; unclear epithet/name in this reading)
हानु:
TypeNoun
Rootहानु
FormMasculine, Vocative, Singular
प्रियेO dear one
प्रिये:
TypeNoun
Rootप्रिय
FormMasculine, Vocative, Singular
अहितत्वायfor harm / for (one's) detriment
अहितत्वाय:
Sampradana
TypeNoun
Rootअहितत्व
FormNeuter, Dative, Singular
कल्पन्तेthey become / turn out (to be)
कल्पन्ते:
TypeVerb
Rootकॢप्
FormPresent, 3rd, Plural, Atmanepada
दोषाःfaults, vices
दोषाः:
Karta
TypeNoun
Rootदोष
FormMasculine, Nominative, Plural
भरतसत्तमO best of the Bharatas
भरतसत्तम:
TypeNoun
Rootभरत-सत्तम
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes