Shloka 25
भीष्मद्रोणयोर्दुर्योधनं प्रति शमोपदेशः | Bhīṣma and Droṇa’s Counsel of Conciliation to Duryodhana
Devanagari script
वैशम्पायन उवाच अभिवाद्याथ तां कृष्ण: कृत्वा चापि प्रदक्षिणम् । निश्चक्राम महाबाहु: सिंहखेलगतिस्ततः
Translation
વૈશંપાયન બોલ્યા—જનમેજય! ત્યારબાદ મહાબાહુ શ્રીકૃષ્ણે કુંતીદેવીને પ્રણામ કરીને તેમની પ્રદક્ષિણા કરી, અને પછી સિંહ સમી ગર્વિત ચાલથી ત્યાંથી નીકળી ગયા।
Word by Word
वैशम्पायनःVaiśampāyana
वैशम्पायनः:
Karta
TypeNoun
Rootवैशम्पायन
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect (Paroksha-bhuta), Third, Singular, Parasmaipada
अभिवाद्यhaving saluted
अभिवाद्य:
TypeVerb
Rootअभि + वद्
FormAbsolutive (Gerund), Active
अथthen
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
ताम्her
ताम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Accusative, Singular
कृष्णःKṛṣṇa
कृष्णः:
Karta
TypeNoun
Rootकृष्ण
FormMasculine, Nominative, Singular
कृत्वाhaving done
कृत्वा:
TypeVerb
Rootकृ
FormAbsolutive (Gerund), Active
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
अपिalso
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
प्रदक्षिणम्circumambulation (keeping to the right)
प्रदक्षिणम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्रदक्षिण
FormNeuter, Accusative, Singular
निश्चक्रामwent out, departed
निश्चक्राम:
TypeVerb
Rootनि + क्रम्
FormPerfect (Paroksha-bhuta), Third, Singular, Parasmaipada
महाबाहुःthe mighty-armed (one)
महाबाहुः:
TypeAdjective
Rootमहाबाहु
FormMasculine, Nominative, Singular
सिंहखेलगतिःone whose gait is like a lion’s sportive movement
सिंहखेलगतिः:
TypeNoun
Rootसिंहखेलगति
FormFeminine, Nominative, Singular
ततःfrom there, then
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes