Shloka 10
ययातिपतनम् — Yayāti’s Fall and the Offer of Dharma
Nārada’s Account
वनेषु मृगवासेषु व्याप्रविप्रोषितेषु च । दावाग्निविप्रयुक्तेषु शून्येषु गहनेषु च,इस क्रमसे माधवी वैदूर्यमणिके अंकुरोंके समान सुशोभित, कोमल, चिकनी, तिक्त, मधुर एवं हरी-हरी घास चरती, पवित्र नदियोंके शुद्ध, शीतल, निर्मल एवं सुस्वादु जल पीती और मृगोंके आवासभूत, व्याप्ररहित एवं दावानलशून्य निर्जन वनोंमें मृगोंके साथ वनचारिणी मृगीकी भाँति विचरण करती थी। उसने ब्रह्मचर्यपालनपूर्वक महान् धर्मका आचरण किया
vaneṣu mṛgavāseṣu vyāpraviproṣiteṣu ca | dāvāgniviprayukteṣu śūnyeṣu gahaneṣu ca ||
નારદે કહ્યું—મૃગોના નિવાસસ્થાન એવા વનોમાં, જ્યાં માનવીય ગતિશીલતા અને વેપારનો કકળાટ પહોંચતો ન હતો, જ્યાં દાવાનલનો ભય ન હતો, જે વસતિશૂન્ય અને ગહન નિર્જન હતા—ત્યાં માધવી મૃગોમાં વનચારિણી હરણીએ જેમ વસતી હતી. તે કોમળ લીલી ઘાસ ચરતી અને પવિત્ર નદીઓનું શુદ્ધ, શીતળ, નિર્મળ અને સુસ્વાદુ જળ પીતિ, અને તે એકાંત વનોમાં વિહરતી હતી. આ રીતે બ્રહ્મચર્ય પાળીને તેણે ઉચ્ચ ધર્મનું આચરણ કર્યું.
नारद उवाच
Educational Q&A
The verse highlights dharma expressed through disciplined simplicity: choosing secluded, non-violent surroundings, living with purity and restraint, and upholding brahmacarya as a means to cultivate higher ethical conduct.
Nārada describes Mādhavī’s forest-dwelling: she moves among deer in remote, uninhabited, wildfire-free woods, sustains herself on tender grass and pure river-water, and lives a chaste, dharma-centered life.